https://iclfi.org/spartacist/el/3/synedrio
«Στην εποχή της κρίσης η ηγεμονία των Ηνωμένων Πολιτειών θα ασκείται πιο ολοκληρωτικά, πιο ανοιχτά και πιο αδίστακτα απ’ ότι ήταν στην περίοδο της ανάπτυξης …
«Μια μεγάλη κρίση στις Ηνωμένες Πολιτείες θα σήμαινε το εγερτήριο σάλπισμα των πολέμων και των επαναστάσεων. Επαναλαμβάνουμε: οι επαναστατικές καταστάσεις δε θα λείψουν. Όλο το ζήτημα εξαρτάται από το διεθνές κόμμα του προλεταριάτου, από την ωριμότητα και την μαχητική ικανότητα της Κομιντέρν καθώς και από την ορθότητα της στρατηγικής της θέσης και των τακτικών της μεθόδων.»
—Λέον Τρότσκι, Η Τρίτη Διεθνής Μετά τον Λένιν (1928)
Παρακάτω δημοσιεύουμε το συνεδριακό κείμενο, το οποίο γράφτηκε από τη συντρόφισσα Mansa Kaur και υιοθετήθηκε από το Ένατο Διεθνές Συνέδριο της ΔΚΕ.
Εισαγωγή
Η διεθνής κατάσταση χαρακτηρίζεται από μια αβάσταχτη αντίφαση. Από τη μία πλευρά, ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός βρίσκεται σε μια βίαιη επίθεση για να επαναβεβαιώσει την ηγεμονία του στην παγκόσμια σκηνή. Για να το πετύχει, είναι έτοιμος να βυθίσει ολόκληρη την ανθρωπότητα σε μια δίνη κρίσεων και πολέμων. Από την άλλη πλευρά, η εργατική τάξη – η μόνη δύναμη που μπορεί να προσφέρει μια προοδευτική εναλλακτική απέναντι στην Αμερικανική Αυτοκρατορία – δεν έχει ακόμη εμφανιστεί στο προσκήνιο αποφασιστικά κάτω από τη δική της σημαία.
Της εργατικής τάξης δεν της έλλειψε ποτέ η θέληση να αγωνιστεί· της λείπει μια ηγεσία ικανή να καθοδηγήσει τους αγώνες για τα ιστορικά της συμφέροντα. Για δεκαετίες, οργανώσεις που διεκδικούν τη σημαία του Μαρξισμού απέτυχαν να προσφέρουν μια τέτοια ηγεσία. Αυτό το κενό επέτρεψε στις δυνάμεις της αντίδρασης να αναπτυχθούν. Σήμερα, το κομμουνιστικό κίνημα είναι απελπιστικά κατακερματισμένο και απομονωμένο από εκείνους που ισχυρίζεται ότι εκπροσωπεί. Η αντικειμενική κατάσταση δεν θα επιλύσει αυτή την κρίση, ούτε θα το κάνουν οι συγκυριακές επιτυχίες. Για να ξεκινήσει το έργο της ανασυγκρότησης και να συσπειρωθούν ξανά οι επαναστάτες σε όλο τον κόσμο, απαιτείται ένα πρόγραμμα – ένα που να ανταποκρίνεται στα καθήκοντα της εποχής.
Είναι με αυτή την κατανόηση, που το Ένατο Διεθνές Συνέδριο της ΔΚΕ προωθεί την ακόλουθη ανάλυση και πρόγραμμα. Οικοδομείται πάνω σε μια κριτική ανάλυση της Μαρξιστικής αριστεράς κατά τη μετασοβιετική περίοδο, καθώς και στη δική μας σεμνή αλλά καθοριστική εμπειρία από την ταξική πάλη κατά τη διάρκεια των τριών τελευταίων ετών παγκόσμιας αναταραχής.
Μέρος I: Η Διεθνής Κατάσταση
«…παρακάμπτει τελείως το βασικότερο. Παρακάμπτει αυτό που αποτελεί την ουσία, τη ζωντανή ψυχή του μαρξισμού: τη συγκεκριμένη ανάλυση της συγκεκριμένης κατάστασης.»
—Λένιν, Κομμουνισμός (12 Ιουνίου 1920)
ΗΠΑ και Κίνα
Το καθοριστικό χαρακτηριστικό της εποχής μας είναι ο ανταγωνισμός ανάμεσα στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό και την Κίνα. Από το 1945, οι ΗΠΑ αποτελούν την κυρίαρχη ιμπεριαλιστική δύναμη και τον εγγυητή του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος. Αλλά εδώ και δεκαετίες η οικονομική τους βάση βρίσκεται σε σχετική παρακμή. Αυτή επιταχύνθηκε από την παγκοσμιοποίηση μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ, όπου αυτή που οφελήθηκε κυρίως ήταν η Κίνα. Αυτή η βασική εικόνα είναι ευρέως αποδεκτή. Ωστόσο, η συγκεκριμένη δυναμική και οι αντιφάσεις αυτής της σύγκρουσης παρερμηνεύονται ευρέως προς όφελος του ιμπρεσιονισμού και του εμπειρισμού. Είναι αναγκαίο να κατανοήσουμε την ιστορική εξέλιξη αυτής της σχέσης προκειμένου να κατανοήσουμε τη δυναμική της διεθνούς κατάστασης σήμερα.
Στο επίπεδο της παραγωγής, η παγκοσμιοποίηση οδήγησε στην αποψίλωση της βιομηχανικής βάσης του ιμπεριαλιστικού μπλοκ προς όφελος της Κίνας και άλλων χωρών του Παγκόσμιου Νότου. Το παγκόσμιο μερίδιο της μεταποίησης που αντιστοιχεί στις χώρες της G7 μειώθηκε σχεδόν κατά το ήμισυ, πέφτοντας από περίπου 60% το 1995 σε περίπου 30% το 2020. Το μερίδιο των ΗΠΑ στο παγκόσμιο σύνολο μειώθηκε από 21% το 1995 σε 17% το 2022. Την ίδια περίοδο, το μερίδιο της Κίνας στην παγκόσμια βιομηχανική παραγωγή αυξήθηκε από 6% σε 32%. Πρόκειται για μια πραγματικά σεισμική αλλαγή στον συσχετισμό δυνάμεων σε αυτόν τον αποφασιστικό τομέα, κρίσιμο για έναν πόλεμο μεγάλης κλίμακας.
Ωστόσο, το βιομηχανικό και εμπορικό βάρος της Κίνας υπερβαίνει κατά πολύ τον χρηματοπιστωτικό και θεσμικό της ρόλο στην παγκόσμια οικονομία, η οποία εξακολουθεί να κυριαρχείται αποφασιστικά από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους. Οι θεσμοί που διέπουν τη διεθνή οικονομία και τις διεθνείς σχέσεις εξακολουθούν να είναι εκείνοι που εγκαθιδρύθηκαν από τις ΗΠΑ, δηλαδή το ΔΝΤ, η Παγκόσμια Τράπεζα, ο ΠΟΕ και τα Ηνωμένα Έθνη. Παρότι η κυριαρχία του δολαρίου έχει μειωθεί, εξακολουθεί να αποτελεί το παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα, παρέχοντας στις ΗΠΑ «υπερβολικά προνόμια». Η Wall Street παραμένει το κέντρο της διεθνούς χρηματοπιστωτικής δραστηριότητας. Το μερίδιο των ΗΠΑ στην παγκόσμια κεφαλαιοποίηση των αγορών έχει παραμείνει στο 45–50% τις τελευταίες δεκαετίες, ενώ το μερίδιο της Κίνας αυξήθηκε από σχεδόν μηδενικό το 1980 σε περίπου 10–12% το 2025. Και ενώ η Κίνα αντιπροσωπεύει περίπου το 15% του παγκόσμιου εμπορίου, το ρενμίνμπι χρησιμοποιείται για την τιμολόγηση μόνο περίπου του 2% του παγκόσμιου εμπορίου.
Πολλοί υποστηρίζουν ότι η εξαιρετική ανάπτυξη της οικονομικής, εμπορικής και στρατιωτικής ισχύος της Κίνας σημαίνει ότι επιδιώκει ενεργά να αντικαταστήσει τις ΗΠΑ στην παγκόσμια σκηνή. Αυτό δεν θα μπορούσε να απέχει περισσότερο από την αλήθεια. Βασικά, η Κίνα διαδραματίζει έναν συντηρητικό ρόλο και δεν κάνει τίποτα για να γεφυρώσει αποφασιστικά το τεράστιο χάσμα ανάμεσα στην οικονομική της ισχύ και τη θεσμική και χρηματοπιστωτική της αδυναμία – μια ανωμαλία για μια ανερχόμενη δύναμη.
Αυτή η εικόνα αντανακλάται και στη στρατιωτική δυναμική ανάμεσα στις δύο μεγάλες δυνάμεις. Οι ΗΠΑ εξακολουθούν να διαθέτουν στρατιωτική υπεροχή, με 750 βάσεις παγκοσμίως. Και ενώ η Κίνα διαθέτει πλέον τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό ως προς τις στρατιωτικές δαπάνες, είναι προσανατολισμένος στην προστασία των δικών της συνόρων και όχι στην αντικατάσταση της παγκόσμιας κυριαρχίας των ΗΠΑ. Η μοναδική στρατιωτική της βάση στο εξωτερικό βρίσκεται στο Τζιμπουτί. Ενώ οι ΗΠΑ δεν διστάζουν να χρησιμοποιούν τη στρατιωτική τους δύναμη, επιβάλλοντας τη θέλησή τους στη μία χώρα μετά την άλλη, η Κίνα δεν έχει διεξάγει πόλεμο από το 1979. Αντιμέτωπη με τις επιθέσεις μέσω δασμών, δεν χρησιμοποίησε τον απόλυτο έλεγχό της στα ορυκτά σπάνιων γαιών για να παραλύσει το στρατιωτικό-βιομηχανικό σύμπλεγμα των ΗΠΑ. Δεν έχει κάνει σχεδόν τίποτα για να υπερασπιστεί τους εταίρους της όταν δέχονται επίθεση από τις ΗΠΑ – η Βενεζουέλα, το Ιράν και η Κούβα αποτελούν τα κυριότερα παραδείγματα. Στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής, η Κίνα προτιμά να επικαλείται το διεθνές δίκαιο και την «αμοιβαία επωφελή» συνεργασία, αντί να χρησιμοποιεί τη σημαντική σκληρή ισχύ που διαθέτει.
Βασικά, η Κίνα δεν ενεργεί για να εγκαθιδρύσει τη δική της ηγεμονία, αλλά επιδιώκει να μεταρρυθμίσει την υπάρχουσα τάξη πραγμάτων ώστε να βελτιώσει τη θέση της και να αποκτήσει έναν βαθμό αυτονομίας. Είναι αποφασιστικής σημασίας να κατανοήσουμε γιατί συμβαίνει αυτό. Ενώ ο ιμπεριαλισμός, από την ίδια του τη λογική, ωθείται προς την επέκταση και την κατάκτηση, η Κίνα δεν καθοδηγείται από τους ίδιους νόμους. Η κρατική δομή και η κοινωνική ανάπτυξη της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας (ΛΔΚ) παραμένουν ριζωμένες στην Επανάσταση του 1949. Αυτό δεν σημαίνει ότι η εξωτερική πολιτική της Κίνας είναι καλοπροαίρετη ή καθοδηγείται από τον διεθνισμό· κάθε άλλο. Όμως τα κοινωνικά θεμέλια του κράτους της σημαίνουν ότι η ανάπτυξή της δεν οδηγεί αναγκαστικά στην επιδίωξη υποταγής άλλων εθνών. Είναι γι’ αυτό το λόγο που δεν υπάρχει μια αποκλειστική κινεζική ζώνη επιρροής που να επιβάλλεται εις βάρος της αμερικανικής αυτοκρατορίας.
Η βασική αντίφαση στην καρδιά του παγκόσμιου συστήματος συνοψίζεται στην ακόλουθη δυναμική: η αμερικανική ηγεμονία υπονομεύεται από την άνοδο της Κίνας, αλλά το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας (ΚΚΚ) δεν προσπαθεί να ανατρέψει την τάξη πραγμάτων υπό την ηγεσία των ΗΠΑ. Δεδομένης της παρακμής της βιομηχανίας και του παρασιτικού ρόλου που διαδραματίζει το χρηματιστικό κεφάλαιο, η αμερικανική οικονομία απλώς δεν μπορεί να υπερισχύσει της Κίνας μέσω συμβατικών μέσων. Για να παραμείνει στην κορυφή πρέπει να καταφεύγει σε μία ολοένα και μεγαλύτερη επιθετικότητα και ισχύ για να γονατίσει τον υπόλοιπο κόσμο. Βρισκόμαστε έτσι αντιμέτωποι με μια ιστορικά πρωτοφανή κατάσταση, όπου η ανερχόμενη δύναμη παλεύει να διατηρήσει το status quo ενώ η παρακμάζουσα δύναμη το διαλύει, προσπαθώντας να διαμορφώσει μια νέα, αντιδραστική αναδιάταξη των διεθνών σχέσεων, στριμώχνοντας τόσο συμμάχους όσο και εχθρούς για να πετύχει αυτόν τον στόχο.
Οι Ανίκανοι Σύμμαχοι
Μέσα σε αυτή την αναδυόμενη δυναμική, η Ευρώπη βρίσκεται παγιδευμένη σε μια ολοένα μεγαλύτερη αντίφαση. Η αποδυνάμωση της αμερικανικής ηγεμονίας αυξάνει την ανάγκη των ευρωπαϊκών δυνάμεων για μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία. Ωστόσο, παρά τις αυξανόμενες εντάσεις, η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) δεν έχει απομακρυνθεί από τις ΗΠΑ, αλλά ευθυγραμμίζεται με τις επιταγές τους, δεσμεύοντας ολοένα και περισσότερους πόρους για τη στήριξη της αμερικανικής αυτοκρατορίας. Πρώτον, αυτό εξηγείται από το γεγονός ότι ολόκληρα τα θεμέλια της σύγχρονης Ευρώπης οικοδομήθηκαν υπό την ομπρέλα της αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος, από τη συγκρότησή της μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο έως την επέκτασή της μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ. Αυτό ενσαρκώνεται στο ΝΑΤΟ. Χωρίς τις ΗΠΑ ως ενοποιητική δύναμη, η ΕΕ θα διαλυθεί στα επιμέρους συστατικά της.
Δεύτερον, λόγω της δικής τους σχετικής παρακμής, οι ιμπεριαλιστικές χώρες της ΕΕ έχουν καταστεί όλο και περισσότερο εξαρτημένες από τις ΗΠΑ για την υπεράσπιση της προνομιακής τους θέσης στην παγκόσμια σκηνή. Παρά τις επιθυμίες τους και τις πολλαπλές κενές διακηρύξεις για το αντίθετο, δεν έχουν επί του παρόντος την ικανότητα να προβάλουν ανεξάρτητα την ισχύ τους. Έτσι, αντί να αναδύεται ως ένας ανεξάρτητος πόλος, η Ευρώπη ακολουθεί όλο και περισσότερο την αντιδραστική πορεία που χαράζει η Ουάσιγκτον, καταστρέφοντας στην πορεία τη δική της οικονομική και πολιτική σταθερότητα. Η ίδια δυναμική εξηγεί την πορεία της Ιαπωνίας και μικρότερων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων όπως ο Καναδάς και η Αυστραλία.
Ρωσία, το Αμετακίνητο Εμπόδιο
Η Ρωσία ξεχωρίζει ως σημαντική δύναμη που αντιστέκεται στις ΗΠΑ. Αν και διαθέτει επαρκή στρατιωτική ισχύ για να εμποδίσει τις αμερικανικές φιλοδοξίες, στερείται του οικονομικού και κοινωνικού βάρους που απαιτείται για την εγκαθίδρυση μιας αντίπαλης παγκόσμιας τάξης πραγμάτων. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, τον οποίο η Ρωσία είναι πιθανό να κερδίσει, καταδεικνύει την ικανότητά της να αντιστέκεται και να απωθεί την επέκταση του ΝΑΤΟ στα δυτικά της σύνορα. Ωστόσο, αυτές οι προσπάθειες έχουν σημαντικό κόστος. Επιπλέον, οι προσπάθειές της για διεθνείς περιπέτειες, είτε στη Συρία είτε στην Αφρική, δεν υπήρξαν επιτυχείς και δεν αύξησαν σημαντικά τη διεθνή της επιρροή. Ο συνολικός ρόλος της Ρωσίας είναι λιγότερο αυτός ενός εναλλακτικού πόλου απέναντι στην αμερικανική κυριαρχία και περισσότερο αυτός ενός αναχώματος σε αυτήν: επιταχύνει την κρίση της υπάρχουσας τάξης πραγμάτων χωρίς να μπορεί να την αντικαταστήσει.
Η Σπείρα της Αντίδρασης στη Δυτική Ασία
Από τις 7 Οκτωβρίου, το Ισραήλ έχει εμπλακεί σε έναν κύκλο αιματοχυσίας που συνεχώς κλιμακώνεται, με τη βοήθεια των ΗΠΑ σε κάθε βήμα. Η δυναμική αυτή δεν οφείλεται πρωτίστως στην ίδια την 7η Οκτωβρίου, αλλά στη σχετική αποδυνάμωση της θέσης των Ισραήλ–ΗΠΑ στην περιοχή, κυρίως προς όφελος του Ιράν. Ως εθνικιστικό σχέδιο ριζωμένο στην καταπίεση και τη γενοκτονία των Παλαιστινίων, ο σιωνισμός δεν μπορεί να ανεχθεί οποιοδήποτε περιφερειακό αντίβαρο στην κυριαρχία του που θα μπορούσε να αμφισβητήσει την ικανότητά του να καταπιέζει τις αραβικές μάζες. Ως αποτέλεσμα, το σιωνιστικό κράτος έχει χρησιμοποιήσει όλο και πιο επιθετικές μεθόδους για να επανεγκαθιδρύσει την υπεροχή του στη Δυτική Ασία, καταστρέφοντας ολόκληρο τον κοινωνικό ιστό της περιοχής.
Ενώ οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν πετύχει να προκαλέσουν τακτικές και στρατηγικές ήττες (όπως στη Συρία) σε πολλούς από τους αντιπάλους τους, αυτές δεν έχουν επιλύσει την υποκείμενη κρίση της περιφερειακής τους θέσης. Η στρατιωτική υπεροχή δεν τους έχει επιτρέψει να εγκαθιδρύσουν μια σταθερή πολιτική τάξη πραγμάτων και έχουν αποτύχει στις προσπάθειές τους να καταστρέψουν την Ισλαμική Δημοκρατία. Ωστόσο, μένει να φανεί ποιες θα είναι οι μακροπρόθεσμες συνέπειες της αυξημένης πίεσης στο Ιράν. Αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θα συνεχίσουν να προκαλούν ανυπολόγιστη καταστροφή στην περιοχή έως ότου ηττηθούν αποφασιστικά.
Η Λατινική Αμερική στο Στόχαστρο
Ο Μαδούρο, πρόεδρος της Βενεζουέλας, απήχθη από τις ΗΠΑ.
Η άνοδος της Κίνας προσέφερε σε πολλές χώρες της Λατινικής Αμερικής μεγαλύτερο οικονομικό και διπλωματικό περιθώριο ελιγμών, αποδυναμώνοντας την σχεδόν μονοπωλιακή θέση που ασκούσε κάποτε ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός. Ωστόσο, η περιοχή παραμένει βαθιά ενσωματωμένη στις πολιτικές, στρατιωτικές και χρηματοπιστωτικές δομές της αμερικανικής κυριαρχίας. Καθώς η αμερικανική ηγεμονία δέχεται αυξανόμενες πιέσεις παγκοσμίως, η Ουάσιγκτον προσπαθεί να επαναβεβαιώσει την εξουσία της σε αυτό που εξακολουθεί να θεωρεί αποκλειστική σφαίρα επιρροής της. Το κάνει αξιοποιώντας τόσο το αποφασιστικό στρατιωτικό της πλεονέκτημα όσο και την επιρροή της σε βασικά τμήματα των κυβερνώντων ελίτ της περιοχής. Λόγω αυτών των πλεονεκτημάτων, οι ΗΠΑ θεωρούν τη Λατινική Αμερική ως το ευνοϊκότερο έδαφος για να ανακόψουν την Κίνα και να εξασφαλίσουν την επανεκβιομηχάνιση.
Αυτό έχει ήδη εκφραστεί σε μια ανανεωμένη ευθυγράμμιση αρκετών κυβερνήσεων με την Ουάσιγκτον και σε μια πιο επιθετική επιβολή της αμερικανικής ισχύος, όπως φαίνεται από την απαγωγή του Προέδρου της Βενεζουέλας Μαδούρο και την κλιμάκωση του αποκλεισμού της Κούβας. Έτσι, η σχετική αυτονομία που απέκτησαν τμήματα της ηπείρου, καθώς και τα οικονομικά συμφέροντα της Κίνας, συγκρούονται ολοένα και περισσότερο με την ανανεωμένη αποφασιστικότητα του αμερικανικού ιμπεριαλισμού να αποκαταστήσει την εξουσία του στο Δυτικό Ημισφαίριο.
Η Αφρική Κατακερματίζεται
Η αφρικανική ήπειρος μπορεί να μην αποτελεί το επίκεντρο του ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων, αλλά επηρεάζεται δυσανάλογα από τις συνέπειές του. Σε μια εποχή όπου η οικονομική ανάπτυξη και η ηπειρωτική ενοποίηση είναι πιο αναγκαίες από ποτέ, η Αφρική οδηγείται ολοένα και περισσότερο προς τον κατακερματισμό και τη σύγκρουση. Η απουσία ισχυρών εθνικών κρατών σημαίνει ότι τα γεωπολιτικά σοκ πλήττουν πολύ περισσότερο έναν ήδη ευάλωτο κοινωνικό ιστό. Αυτό δημιουργεί χώρο για περιφερειακούς και παγκόσμιους παράγοντες να εκμεταλλευτούν τις υπάρχουσες διαιρέσεις. Καθώς οι παλιές ιμπεριαλιστικές δυνάμεις ανταγωνίζονται με την ανερχόμενη Κίνα, όπως και με περιφερειακούς παράγοντες συμπεριλαμβανομένων της Ρωσίας, της Τουρκίας και των μοναρχιών του Κόλπου, οι τοπικές συγκρούσεις εμπλέκονται ολοένα και περισσότερο σε ευρύτερους γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς. Κράτη όπως η Ρουάντα επιδιώκουν επίσης να προωθήσουν τα δικά τους στρατηγικά συμφέροντα, επεμβαίνοντας πέρα από τα σύνορά τους και βαθαίνοντας τις υπάρχουσες εντάσεις. Οι διάφορες συγκρούσεις που συγκλονίζουν την ήπειρο – ιδίως στο Σουδάν, στο Σαχέλ και στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό – και η όξυνση των κοινωνικών ανταγωνισμών στο εσωτερικό επιμέρους χωρών, προμηνύουν τον κατακερματισμό των κρατών, την ενίσχυση των εθνικών και εθνοτικών ανταγωνισμών και την κατάρρευση της δημόσιας εξουσίας και των υπηρεσιών.
Ωστόσο, ο κατακερματισμός της Αφρικής δεν είναι καινούργιο φαινόμενο. Ακόμη και η φιλελεύθερη περίοδος, η οποία έφερε κάποια οικονομική ανάπτυξη στην ήπειρο, στιγματίστηκε από αιματηρούς πολέμους και γενοκτονίες, από τη Ρουάντα έως το Κονγκό και το Νταρφούρ. Ενώ η φιλελεύθερη περίοδος είδε μια τεράστια αύξηση της ιμπεριαλιστικής βοήθειας μέσω ΜΚΟ και διεθνών θεσμών, αυτά τα στοιχεία έχουν πλέον περιοριστεί δραστικά. Αντί για βοήθεια, οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν τις κρίσεις της ηπείρου είτε με αδιαφορία είτε με απροκάλυπτη λεηλασία είτε με ωμή στρατιωτική ισχύ. Έτσι, ο σημερινός κατακερματισμός χαρακτηρίζεται από αύξηση τόσο της έκτασης όσο και του βάθους του.
Ενώ ο κατακερματισμός της ηπείρου εγκυμονεί ακραίους κινδύνους, η νεανική, αναπτυσσόμενη και υπερεκμεταλλευόμενη εργατική της τάξη διαθέτει επίσης τεράστιο επαναστατικό δυναμικό. Οι ίδιες οι αντιφάσεις που διαιρούν και αποδυναμώνουν την Αφρική καθιστούν ακόμη πιο επιτακτική και επείγουσα την ανάγκη για την επαναστατική ανατροπή της νεοαποικιακής τάξης πραγμάτων και την ενοποίηση της ηπείρου πάνω σε μια νέα κοινωνική βάση.
Η Νοτιοανατολική Ασία Ανάμεσα
στη Μέγγενη και το Αμόνι
Η παγκοσμιοποίηση ενσωμάτωσε τη Νοτιοανατολική Ασία στις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού ως ενδιάμεσο κρίκο, κυριαρχούμενο από ξένους βιομηχανικούς κολοσσούς, εξαρτώμενο από κινεζικές εισροές και προσανατολισμένο στις καταναλωτικές αγορές των ΗΠΑ. «Με την Κίνα στο εμπόριο, με τις ΗΠΑ στην ασφάλεια» ήταν το σύνθημα της Ένωσης Κρατών Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN). Τώρα αυτό σημαίνει ότι βρίσκεται ανάμεσα στη μέγγενη και το αμόνι. Οι ΗΠΑ τραβούν το χαλί κάτω από τα πόδια των οικονομιών της περιοχής, αποδυναμώνοντας τις αλυσίδες εφοδιασμού τους με στόχο να στραγγαλίσουν την Κίνα. Ως προειδοποίηση για όσα έρχονται, οι επιθέσεις του Τραμπ μέσω δασμών και ο πόλεμος εναντίον του Ιράν έχουν ήδη προκαλέσει καταστροφικά οικονομικά πλήγματα σε μια περιοχή όπου μεγάλο μέρος του πληθυσμού ζει στα όριά του. Με τη στρατιωτικοποίηση της Νοτιοανατολικής Ασίας και την ενθάρρυνση της επιθετικής επέκτασης των ιαπωνικών δυνάμεων για πρώτη φορά μετά τον Β΄ΠΠ, οι ΗΠΑ αυξάνουν το φάσμα του πολέμου καθώς εντείνουν την απειλή τους εναντίον της Κίνας. Σε ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ασία προετοιμάζεται το έδαφος για κοινωνικές εκρήξεις.
Η Παγκόσμια Οικονομία στο Χείλος του Γκρεμού
Παρά τις αυξανόμενες γεωπολιτικές εντάσεις, η βασική δομή της παγκόσμιας οικονομίας έχει παραμείνει αξιοσημείωτα ανθεκτική. Όμως οι ίδιες δυνάμεις που έχουν διατηρήσει αυτή την ανθεκτικότητα – πρωτίστως η εξαιρετική επίδοση του χρηματιστηρίου των ΗΠΑ – δημιουργούν νέες αντιφάσεις που απειλούν να αποσταθεροποιήσουν ολόκληρο το σύστημα. Η άνοδος της Wall Street που μοιάζει να αψηφά τη βαρύτητα έχει τροφοδοτηθεί από πρωτοφανή επίπεδα δημοσιονομικής και νομισματικής τόνωσης, τις τεράστιες κεφαλαιουχικές δαπάνες από τις κύριες τεχνολογικές εταιρείες και την κερδοσκοπική φρενίτιδα που έχουν προκαλέσει. Ενώ είναι αδύνατο να γνωρίζουμε ακριβώς πότε θα ολοκληρωθεί αυτή η δυναμική, αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι η τελική ανατροπή της κερδοσκοπικής άνθησης που επικεντρώνεται στον τεχνολογικό τομέα θα έχει βαθύτατες συνέπειες για την παγκόσμια κατάσταση. Ήδη, οι αποπληθωριστικές πιέσεις της Κίνας και η πλεονάζουσα βιομηχανική παραγωγική της ικανότητα εξάγονται στον υπόλοιπο κόσμο – πιθανώς πρώιμα σημάδια μιας παγκόσμιας κρίσης καπιταλιστικής υπερπαραγωγής.
Η έκρηξη της χρηματοπιστωτικής φούσκας θα σαρώσει τα βουνά του πλασματικού κεφαλαίου που καλύπτουν τον πραγματικό συσχετισμό των διεθνών δυνάμεων και θα αποκαλύψει τη σήψη στην καρδιά της αμερικανικής αυτοκρατορίας. Όσο όμως η βασική αρχιτεκτονική της παγκόσμιας οικονομίας παραμένει άθικτη, οι ΗΠΑ θα διατηρούν τεράστια πλεονεκτήματα στον καθορισμό της αντίδρασης στην κρίση και στην έκβασή της, επιτρέποντάς τους να μετακυλήσουν σημαντικό μέρος του βάρους σε άλλες χώρες.
Σε πρώτη φάση, μπορούμε να αναμένουμε ότι η επερχόμενη κρίση θα εντείνει όλες τις υπάρχουσες πολιτικές τάσεις και την κλιμάκωση των καπιταλιστικών επιθέσεων. Αλλά αν αυτό θα οδηγήσει σε περαιτέρω κάθοδο προς την αντίδραση ή θα ανοίξει τον δρόμο για επαναστατικές εξελίξεις θα εξαρτηθεί πάνω απ’ όλα από την απάντηση του διεθνούς προλεταριάτου. Εδώ, τα αποτελέσματα εξαρτώνται από την ηγεσία και την οργάνωση της εργατικής τάξης σε κάθε χώρα. Σε αυτό το πολιτικό ζήτημα στρεφόμαστε τώρα.
Μέρος II: ΟΙ ΔυναμικΕΣ της Παγκόσμιας Πολιτικής
«Το σπάσιμο της συνάφειας ανάμεσα στο υποκειμενικό και το αντικειμενικό είναι, μιλώντας γενικά, η βασική πηγή του κωμικού όπως και του τραγικού, στη ζωή και στην τέχνη. Ο τομέας της πολιτικής ξεφεύγει λιγότερο από κάθε άλλο από την ενέργεια αυτού του νόμου. Οι άνθρωποι και τα κόμματα είναι ηρωικά ή γελοία όχι από μόνα και καθαυτά, μα από τη στάση τους απέναντι στις περιστάσεις.»
—Λέον Τρότσκι, Ιστορία της Ρωσικής Επανάστασης (1930)
Ο θάνατος του Φιλελευθερισμού και η Άνοδος της Αντίδρασης
Αντιδραστικοί σε συγκέντρωση κατέκλησαν το κεντρικό Λονδίνο με σύνθημα «Ενώστε το Βασίλειο» Σεπτέμβριος 2025.
Το πολιτικό status quo της μετασοβιετικής περιόδου έχει καταρρεύσει. Τα ιδεολογικά εργαλεία που ήταν κατάλληλα για τη μετασοβιετική εποχή της αμερικανικής ηγεμονίας δεν ανταποκρίνονται πλέον στις ανάγκες των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων σήμερα. Όταν η αμερικανική ηγεμονία ήταν αδιαμφισβήτητη, οι ΗΠΑ μπορούσαν να επιτρέπουν την πολυτέλεια της φιλελεύθερης δημοκρατίας στο εσωτερικό και στο εξωτερικό, να χρηματοδοτούν ΜΚΟ και να αυτοπροβάλλονται ως υπέρμαχοι των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, του ελεύθερου εμπορίου, της πολυπολιτισμικότητας κ.λπ. Αυτός ο δρόμος έχει πλέον εξαντλήσει την πορεία του. Καθώς η αμερικανική ηγεμονία υποχωρεί, πρέπει να περάσει στην επίθεση. Δεν μπορεί να το κάνει μέσω φιλελεύθερων αξιών και θεσμών που πλέον αποτελούν εμπόδια στους στόχους της.
Ο θάνατος του φιλελευθερισμού δεν σημαίνει ότι έχει παγιωθεί μια νέα αναδιάταξη της παγκόσμιας πολιτικής. Η γενική τάση που εξαπολύθηκε από την επίθεση του αμερικανικού ιμπεριαλισμού είναι προς την αυξανόμενη αστάθεια, την αντίδραση και τη σύγκρουση. Αλλά δεν βαδίζουμε σε μία ευθεία πορεία προς την κόλαση. Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στις ανάγκες και τους στόχους του αμερικανικού ιμπεριαλισμού και στην ικανότητά του να τους πετύχει και να τους εφαρμόσει. Ήδη η επίθεσή του έχει προκαλέσει κάθε λογής αντίσταση. Ωστόσο, οι διάφοροι διεκδικητές και επίδοξοι ανταγωνιστές αποκαλύπτουν τη χρεοκοπία τους, επιτρέποντας στις ΗΠΑ να διατηρούν την πρωτοβουλία στη διαμόρφωση της παγκόσμιας πολιτικής ακόμη και μέσα στην παρακμή τους. Ως αποτέλεσμα, η φιλελεύθερη παγκόσμια τάξη πραγμάτων αποδομείται από μια ανερχόμενη ιμπεριαλιστική δεξιά, και όχι μέσω μιας προλεταριακής εξέγερσης ή μιας αντιιμπεριαλιστικής επίθεσης.
Οι ηγέτες του Παγκόσμιου Νότου βρίσκονται υπό ολοένα και μεγαλύτερη πίεση να αντισταθούν στις λεηλασίες του αμερικανικού ιμπεριαλισμού, αλλά δέσμιοι των δικών τους ταξικών συμφερόντων και του φόβου τους να κινητοποιήσουν τις μάζες, επιδιώκουν συμβιβασμό και ελιγμούς αντί για σύγκρουση. Το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας, έχοντας στα χέρια του τα κεκτημένα της Επανάστασης του 1949, σπαταλά την επαναστατική ενέργεια και το δυναμικό του γιγαντιαίου κινεζικού προλεταριάτου, προσκολλώμενο στα απομεινάρια της παγκοσμιοποίησης και της φιλελεύθερης παγκόσμιας τάξης πραγμάτων. Οι περισσότεροι άλλοι ηγέτες επικεντρώνονται να εξισορροπούν μεταξύ των διαφόρων πιέσεων αντί της ενοποίησης ενάντια στις ΗΠΑ. Αυτό αποτυπώνεται χαρακτηριστικά στους BRICS+, μια συμμαχία χωρίς ενιαίο στρατηγικό στόχο, η οποία τελικά είναι λιγότερο από το άθροισμα των μερών της.
Όσο για το εργατικό κίνημα, στις περισσότερες περιπτώσεις οι ηγέτες του προσπαθούν απεγνωσμένα να στηρίξουν το φιλελεύθερο status quo ακόμη και καθώς αυτό καταρρέει μπροστά στα μάτια τους. Εκείνοι στην αριστερά που ισχυρίζονται ότι θέλουν μια ριζική ρήξη ή ακόμη και επανάσταση, συνήθως απέχουν πολύ από τα γνήσια αισθήματα των μαζών, αρκούνται σε αφηρημένες ιδέες αποκομμένες από τα συγκεκριμένα καθήκοντα της εποχής. Η απουσία μιας ανεξάρτητης προλεταριακής εναντίωσης στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα που διαμορφώνει τις παγκόσμιες εξελίξεις, είτε στα ιμπεριαλιστικά κέντρα, στον ημιαποικιακό κόσμο, είτε στα διάφορα κινήματα αντίστασης. Μέχρι να αλλάξει αυτό, η διάβρωση της αμερικανικής ηγεμονίας θα συνεχίσει να εξελίσσεται με αντιδραστικούς όρους, αυξάνοντας την καταπίεση των μαζών αντί να προωθεί την απελευθέρωσή τους.
Αυτό δεν σημαίνει ότι μη επαναστατικές δυνάμεις δεν μπορούν να προκαλέσουν πλήγματα στις ΗΠΑ. Αυτά όμως θα παραμένουν πάντα μερικά. Η σφυρηλάτηση μιας πραγματικής προλεταριακής ηγεσίας αποτελεί το κεντρικό πρόβλημα της επαναστατικής στρατηγικής στη σημερινή εποχή. Αυτό μπορεί να αρχίσει να επιλύεται μόνο μέσα από μια ρεαλιστική εκτίμηση των πολιτικών δυναμικών και την άντληση σαφών διδαγμάτων από την εμπειρία των σύγχρονων αγώνων.
Η Άνοδος της Λαϊκίστικης Δεξιάς στη Δύση
Η λαϊκίστικη δεξιά αναδεικνύεται σε όλη τη Δύση ως η κύρια δύναμη που αμφισβητεί το status quo, από τον Τραμπ και το MAGA στις ΗΠΑ, το Reform στη Βρετανία, έως το AfD στη Γερμανία και το One Nation της Πολίν Χάνσον στην Αυστραλία. Κερδίζει έδαφος στη βάση μιας σύγκλισης μεταξύ των αναγκών της αμερικανικής ιμπεριαλιστικής στρατηγικής και μιας ευρείας απόρριψης του φιλελεύθερου status quo από σημαντικά τμήματα του πληθυσμού. Ως αποτέλεσμα, είναι όλο και περισσότερο σε θέση να διοχετεύει την οργή και τη δυσαρέσκεια της εργατικής τάξης σε μια αντιδραστική πολιτική ατζέντα. Το σαφέστερο σημάδι αυτής της στροφής προς τα δεξιά είναι ότι το πολιτικό κέντρο του χθες υιοθετεί στοιχεία της δεξιάς: στη Βρετανία, το Εργατικό Κόμμα έχει στραφεί εναντίον της μετανάστευσης, ενώ οι Δημοκρατικοί έχουν εγκαταλείψει τα προηγούμενα προσχήματα ότι υπερασπίζονται τα δικαιώματα των μαύρων και των τρανς.
Η Ροζ Παλίρροια Συντρίβεται στη Λατινική Αμερική
Αθήνα, 28 Φεβρουαρίου 2025: Μαζική απεργία για τη δεύτερη επέτειο της τραγωδίας των Τεμπών.
Το αυξανόμενο κύμα δεξιών κυβερνήσεων στη Λατινική Αμερική οφείλεται σε παρόμοια απόρριψη του status quo των τελευταίων δεκαετιών στην ήπειρο. Οι αριστερές λαϊκίστικες κυβερνήσεις που ανήλθαν στην εξουσία πάνω σε ένα κύμα αντιιμπεριαλιστικού αισθήματος κατά τη δεκαετία του 2000 πέφτουν σήμερα η μία μετά την άλλη. Ενώ αυτές οι κυβερνήσεις εφάρμοσαν πολλές προοδευτικές μεταρρυθμίσεις, επίσης συγκράτησαν την επαναστατική ενέργεια των μαζών, οδηγώντας τελικά σε υποχωρήσεις και προδοσίες. Τώρα, την αποτυχία τους να πετύχουν μια διαρκή βελτίωση, την εκμεταλλεύονται οι δεξιές λαϊκίστικες και φιλοϊμπεριαλιστικές δυνάμεις, και όχι οι Μαρξιστές που θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν τα διδάγματα της Ροζ Παλίρροιας.
Το Μπολιβαριανό καθεστώς στη Βενεζουέλα κατέρρευσε με το πρώτο άμεσο στρατιωτικό πλήγμα του αμερικανικού ιμπεριαλισμού. Το γεγονός ότι δεν υπήρξε σημαντική μαζική εξέγερση ενάντια στην απαγωγή του Προέδρου Μαδούρο και ότι η πρώην Τσαβίστρια Ντέλσι Ροντρίγκες συνεργάζεται πλέον με τις ΗΠΑ δείχνει πόσο σάπιο έχει γίνει το καθεστώς.
Παρόμοια τάση παρατηρείται στην Κούβα, φάρο για τους καταπιεσμένους και τους αντιιμπεριαλιστές από το 1959. Η Κουβανική Επανάσταση σήμερα κρέμεται από μια κλωστή καθώς ο Τραμπ κλιμακώνει τον ανελέητο αμερικανικό αποκλεισμό. Ωστόσο, αντί για μια διεθνιστική επαναστατική στρατηγική για το σπάσιμο του αποκλεισμού, το Κομμουνιστικό Κόμμα Κούβας ποντάρει τα πάντα στις διαπραγματεύσεις και έχει ανοίξει τις πόρτες σε μια καπιταλιστική εξαγορά της οικονομίας. Αυτό μπορεί μόνο να ενθαρρύνει τις ΗΠΑ και τους gusanos που είναι αποφασισμένοι να συντρίψουν οριστικά την Κουβανική Επανάσταση.
Υπάρχουν αντιφάσεις σε αυτή την εικόνα. Το Μεξικό και η Βραζιλία εξακολουθούν να έχουν αριστερές κυβερνήσεις. Όμως, ενώ έχουν αντισταθεί στις ΗΠΑ στα λόγια, τόσο ο Λούλα στη Βραζιλία όσο και η Σεϊνμπάουμ στο Μεξικό έχουν κάνει επίσης πολλές παραχωρήσεις. Στην περίπτωση της Βολιβίας, η μαζική εξέγερση εναντίον της νεοφιλελεύθερης κυβέρνησης του Παζ άνοιξε μια πραγματική δυνατότητα αντεπίθεσης. Ωστόσο, η ηγεσία της Συνομοσπονδίας Εργατών Βολιβίας έκανε συμφωνία με την κυβέρνηση και κάλεσε σε άρση των οδοφραγμάτων, προδίδοντας με αυτόν τον τρόπο τις αυτόχθονες αγροτικές μάζες. Αυτό προκάλεσε ρήγμα ανάμεσα στο εργατικό και το αγροτικό κίνημα, αποδυναμώνοντας την ικανότητά τους να αγωνιστούν ενάντια στη βολιβιανή αστική τάξη και τα αφεντικά της στην Ουάσιγκτον. Ο Παζ έχει πλέον πρόσφορο έδαφος για να εντείνει τις επιθέσεις του εναντίον των μαζών. Έχει ήδη φυλακίσει αγροτικούς ηγέτες, επιτεθεί στα συνδικάτα και επιδεινώσει τις συνθήκες διαβίωσης. Το αποτέλεσμα αυτό ενισχύει τον έλεγχο του αμερικανικού ιμπεριαλισμού στην περιοχή.
Η Εδραίωση της Δεξιάς στη Νότια Ασία
Οι δυναμικές στις χώρες της Νότιας Ασίας μας δίνουν μια πρόγευση του τι επιφυλάσσει το μέλλον για τον Παγκόσμιο Νότο. Στριμωγμένες ανάμεσα στις αυξανόμενες εξωτερικές πιέσεις και στις γιγαντιαίες εσωτερικές ανάγκες, κυβερνήσεις σε χώρες όπως η Ινδία και το Πακιστάν καταφεύγουν σε ολοένα και μεγαλύτερο θρησκευτικό εθνικισμό, καταστολή και βοναπαρτισμό για να διαχειριστούν τις αντιφάσεις των κοινωνιών τους και να εξασφαλίσουν την εξουσία τους.
Στην Ινδία, το BJP έχει εδραιώσει την εθνική του εξουσία μέσω νικών σε πρόσφατες πολιτειακές εκλογές, εν μέρει χάρη στη μαζική εκκαθάριση των εκλογικών καταλόγων. Η αριστερά είναι όλο και πιο ασήμαντη. Οι κομμουνιστές, έχοντας αποξενώσει τη βάση τους επί δεκαετίες, έχασαν το τελευταίο τους στήριγμα στην εξουσία, και η Μαοϊκή εξέγερση συντρίβεται από το κράτος. Στο Πακιστάν υπάρχει ακόμη περισσότερη στρατιωτική δικτατορική εδραίωση, που συντρίβει κάθε διαφωνία, είτε προέρχεται από την αριστερά, από το Κασμίρ είτε από τον πρώην πρωθυπουργό Ίμραν Καν. Υπάρχει όμως ένα όριο στο πόσο μπορούν να ανεχθούν οι μάζες. Καθώς εισερχόμαστε σε μια πιο ασταθή περίοδο, η κοινωνική πυρίτιδα που συσσωρεύεται στη βάση αυτών των κοινωνιών θα χρειαστεί μόνο περισσότερη δυναμίτιδα απειλώντας να εκραγεί και να αποσταθεροποιήσει την εξουσία αυτών των Βοναπαρτιστών, όπως έγινε με τις εξεγέρσεις στο γειτονικό Νεπάλ, το Μπαγκλαντές και τη Σρι Λάνκα. Οι πρόσφατοι αγώνες στο κατεχόμενο από το Πακιστάν Κασμίρ και το φοιτητικό κίνημα στην Ινδία ενσαρκώνουν παρόμοιες δυνατότητες.
Χαμένες Ευκαιρίες
Τα τελευταία χρόνια υπήρξαν σημαντικά ανοίγματα που θα μπορούσαν να είχαν αλλάξει την πορεία και να είχαν φέρει την εργατική τάξη στο πολιτικό προσκήνιο ως παράγοντα στη διαμόρφωση εθνικών και διεθνών γεγονότων. Αυτό δεν συνέβη, είτε επρόκειτο για την αύξηση των απεργιών στη Δύση μετά την πανδημία του COVID είτε για τις εξεγέρσεις της Gen Z στον Παγκόσμιο Νότο. Σε όλες τις περιπτώσεις δεν υπήρχε ηγεσία έτοιμη να αξιοποιήσει αποφασιστικά τις εξεγέρσεις, επιτρέποντας στην άρχουσα τάξη να ανακτήσει την πρωτοβουλία. Σε κάθε περίπτωση, το εμπόδιο δεν ήταν η απουσία μαχητικότητας αλλά η απουσία ηγεσίας.
Το απεργιακό κύμα στη Βρετανία (2022–23) και ο αγώνας ενάντια στη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση στη Γαλλία (2023) ηττήθηκαν από συνδικαλιστές ηγέτες που δεν ήταν διατεθειμένοι να κλιμακώσουν τον αγώνα αρκετά ώστε να νικήσουν αποφασιστικά τις κυβερνήσεις. Στις ΗΠΑ, το κύμα απεργιών και μαχών για συλλογικές συμβάσεις το 2023 (UPS, ILWU, UAW και Hollywood), καθώς και οι απεργίες της Boeing και της ILA το 2024, κατέληξαν σε αυξήσεις μισθών, αφήνοντας όμως άλυτα τα άλλα αποφασιστικά ζητήματα που τροφοδοτούσαν τις απεργίες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να περιοριστεί η ταξική πάλη. Αν αυτοί οι αγώνες είχαν πετύχει, η εργατική τάξη θα είχε αναδειχθεί σε ισχυρότερη, ανανεωμένη και πιο ενωμένη δύναμη, με αυτοπεποίθηση στη δική της ικανότητα να αγωνίζεται και να νικά.
Στην Ελλάδα, ο αγώνας για τα Τέμπη θα μπορούσε να είχε αλλάξει ριζικά την πορεία της χώρας και είχε τη δυνατότητα να αλλάξει τον συσχετισμό των δυνάμεων υπέρ του προλεταριάτου μετά τη μεγάλη ήττα του 2015. Ωστόσο, το εργατικό κίνημα απέτυχε να αξιοποιήσει τη δυσαρέσκεια των μαζών. Το ΚΚΕ, η ηγεσία του εργατικού κινήματος, και η αριστερά συνθηκολόγησαν στην μικροαστική ηγεσία του κινήματος, η οποία προωθούσε τη στρατηγική «χωρίς χρώματα χωρίς κόμματα», απορρίπτοντας μια εργατική ταξική προοπτική. Η πολιτική τους αρνήθηκε να μετατρέψει τη μαζική οργή σε αποφασιστικό αγώνα ενάντια στην ιμπεριαλιστική υποταγή που προκάλεσε το έγκλημα. Αυτή η ήττα αποδυνάμωσε και αποθάρρυνε ακόμα περισσότερο την εργατική τάξη και τους καταπιεσμένους.
Οι πρόσφατες εξεγέρσεις της Gen Z ήταν σημαντικές εκρήξεις δυσαρέσκειας, τροφοδοτούμενες από την ταχεία επιδείνωση των συνθηκών για τη νεολαία στον ημιαποικιακό κόσμο και από το μίσος που σιγοβράζει απέναντι στους διεφθαρμένους κυβερνήτες τους. Ωστόσο, η ακατέργαστη δυναμική που τις τροφοδοτούσε δεν ήταν από μόνη της αρκετή για να βελτιώσει τη συνολική κατάσταση των μαζών. Ορισμένες εξεγέρσεις συντρίφτηκαν από την καταστολή (Ινδονησία, Μαρόκο, Περού), ενώ άλλες οδήγησαν σε δεξιές κυβερνήσεις (Μπαγκλαντές, Νεπάλ) και σε στρατιωτικό καθεστώς (Μαδαγασκάρη). Αυτά τα αποτελέσματα προκύπτουν από την απουσία συνεκτικής πολιτικής ηγεσίας ικανής να χαράξει μια προοδευτική πορεία ενάντια στις άρχουσες τάξεις και την ιμπεριαλιστική υποταγή. Το γεγονός ότι οι εργατικές τάξεις διαδραμάτισαν περιθωριακό ρόλο σε αυτά τα κινήματα ενίσχυσε την ετερογένειά τους, καθιστώντας τα ευάλωτα στην καταστολή και την αφομοίωση.
Μαζική διαδήλωση στη Σεούλ υπό την KCTU, μετά την απόπειρα του τότε προέδρου Γιουν Σουκ Γέολ να επιβάλει στρατιωτικό νόμο, 4 Δεκέμβρη 2024. Το πανό γράφει: «Διακήρυξη κινήματος καθολικής αντίστασης – Πανεθνική δράση έκτακτης ανάγκης».
Το πραξικόπημα τον Δεκέμβριο του 2024 από τον πρώην πρόεδρο της Νότιας Κορέας Γιουν Σουκ Γέολ αποκρούστηκε γρήγορα από μαζικές κινητοποιήσεις υπό την ηγεσία των συνδικάτων. Αυτή η εκπληκτική ήττα έφερε την εργατική τάξη σε θέση ισχύος. Αυτή η αντίδραση απέναντι στην φανατική φιλοαμερικανική ατζέντα του Γιουν Σουκ Γέολ θα μπορούσε να είχε ανοίξει ένα σημαντικό ρήγμα στη συμμαχία ΗΠΑ–Νότιας Κορέας – τον ακρογωνιαίο λίθο της αντίδρασης στη χώρα. Ωστόσο, οι συνδικαλιστικές ηγεσίες ξεπούλησαν τον αγώνα, διοχετεύοντας την οργή σε ψήφο υπέρ του εξίσου φιλοϊμπεριαλιστικού αλλά λιγότερο λυσσαλέου Δημοκρατικού Κόμματος, σταθεροποιώντας έτσι την πολιτική κατάσταση προς όφελος της άρχουσας τάξης.
Η Ύστατη Πνοή της Φιλελεύθερης Αριστεράς
Παρότι η Δεξιά βρίσκεται σε άνοδο διεθνώς, η αυξανόμενη αστάθεια και αναταραχή στον κόσμο εξακολουθούν ωστόσο, να ωθούν προς τα εμπρός μορφές αριστερής αντίστασης που έχουν οικοδομηθεί και διαμορφωθεί κατά την προηγούμενη περίοδο. Στο πεδίο των πολιτικών κομμάτων, αυτά περιλαμβάνουν οργανώσεις όπως οι Πράσινοι και το ήδη ετοιμοθάνατο Your Party στη Βρετανία, το Die Linke στη Γερμανία και την Ανυπότακτη Γαλλία. Πολλοί παρατηρούν αυτά τα κόμματα και αποκτούν ανανεωμένη ελπίδα. Αυτό είναι τόσο επικίνδυνο όσο και αυταπάτη.
Αυτό που τροφοδοτεί αυτή την «αριστερή αναζωπύρωση» δυστυχώς δεν είναι ένα νέο κύμα εργατικής μαχητικότητας ή η βαθιά εργατική υποστήριξη. Αντίθετα, κινητήρια δύναμη αυτών των κομμάτων είναι η διάχυτη αίσθηση πανικού και απόγνωσης σε μεγάλα τμήματα της μεσαίας τάξης των φιλελεύθερων όπως και των προοδευτικών φοιτητών, καθώς και σε μειονότητες που δικαίως τρομοκρατούνται στην προοπτική δεξιών κυβερνήσεων. Αυτά τα κόμματα και οι ηγέτες τους αντιπροσωπεύουν μια σπασμωδική αντίδραση στα παγκόσμια γεγονότα, καταφεύγοντας σε μια πιο ριζοσπαστική εκδοχή του φιλελευθερισμού απέναντι στην αβεβαιότητα και το χάος. Η ανακύκλωση των ξεπερασμένων στερεοτύπων του φιλελευθερισμού, σε μια στιγμή που η παγκόσμια τάξη πραγμάτων που τα στήριζε εξαφανίζεται, δεν αποτελεί συνταγή επιτυχίας αλλά θεαματικής καταστροφής.
Είναι ακριβώς αυτός ο χαρακτήρας που καθιστά τα κόμματα αυτά ανίσχυρα και απομακρύνει ακόμη περισσότερο τους πιο συντηρητικούς εργάτες, ενισχύοντας τη δεξιά στις αντίστοιχες χώρες τους: οι Πράσινοι υπολείπονται του Reform στη Βρετανία, το Die Linke βρίσκεται πολύ πίσω από το AfD και ο Μελανσόν πίσω από την ακροδεξιά στη Γαλλία. Αυτό που παρακολουθούμε δεν είναι η αναβίωση της αριστεράς, αλλά μια τραγελαφική κατάσταση που γράφεται από το ολοένα μεγαλύτερο χάσμα ανάμεσα στην επιδεινούμενη αντικειμενική κατάσταση και στα εντελώς άχρηστα υποκειμενικά στοιχεία που προωθούνται ως απάντηση.
Οι υποστηρικτές αυτής της αριστερής αναβίωσης επισημαίνουν επίσης την πρόσφατη απεργία των Ιταλών εργατών για την Παλαιστίνη και το κίνημα «μπλοκάρουμε τα πάντα» στη Γαλλία. Ωστόσο, αυτά απέτυχαν να αποκτήσουν τη μορφή διαρκών κινημάτων. Τελείωσαν σχεδόν μόλις ξεκίνησαν και δεν άλλαξαν τη συνολική πορεία των χωρών τους. Στη Γαλλία, ο Εθνικός Συναγερμός πλησιάζει όλο και περισσότερο στο Προεδρικό Μέγαρο, ενώ στην Ιταλία η Μελόνι δεν αντιμετωπίζει σημαντική πρόκληση στην εξουσία. Και στις δύο περιπτώσεις γινόμαστε μάρτυρες της ανικανότητας του ριζοσπαστικού συνδικαλισμού – μιας ισχυρής παράδοσης και στις δύο χώρες – να αντιμετωπίσει τη μεταβαλλόμενη παγκόσμια κατάσταση.
Η Αριστερά στις ΗΠΑ Παρατάει τις Πολιτικές Ταυτότητας, Όχι τους Δημοκρατικούς
Σαν το 2008.
Η δεύτερη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ έχει προκαλέσει σημαντικές εξελίξεις στην αριστερά στις ΗΠΑ. Στο εκλογικό πεδίο, ο Δημοκρατικός Σοσιαλιστής Ζοχράν Μαμντάνι εξελέγη δήμαρχος της Νέας Υόρκης με μία πλατφόρμα που επικεντρωνόταν σε άμεσα οικονομικά αιτήματα που βασίστηκε ρητά στον «σοσιαλισμό των υπονόμων» του 20ού αιώνα. Συγκεκριμένα, η πλατφόρμα αυτή βασίζεται στην αποφυγή των πιο εκρηκτικών κοινωνικών ζητημάτων, όπως η φυλετική καταπίεση και η αστυνομική βία. Πρόκειται για μια σημαντική απομάκρυνση από την εποχή των πολιτικών ταυτότητας. Όπως και άλλοι εκλεγμένοι του DSA, ο Μαμντάνι δεν έχασε χρόνο επιτιθέμενος στην εργατική τάξη και στις μάζες των μαύρων και των Λατίνων. Ωστόσο, αυτό δεν εμπόδισε το μεγαλύτερο μέρος της αριστεράς να χαιρετίσει τη νίκη του ως έναν μεγάλο θρίαμβο, να δικαιολογήσει τις προδοσίες του και να αρνηθεί να διεξάγει πραγματικό αγώνα μέσα στο DSA και το εργατικό κίνημα για ρήξη με το Δημοκρατικό Κόμμα.
Ως απάντηση στην τρομοκρατία της ICE στους δρόμους, υπήρξαν σημαντικοί και συχνά ηρωικοί λαϊκοί αγώνες. Το αποκορύφωμα αυτών των κινητοποιήσεων σημειώθηκε στη Μινεάπολη μετά τη δολοφονία δύο διαδηλωτών κατά της ICE. Ενώ αυτοί οι αγώνες έδειξαν ότι υπάρχει βαθιά λαϊκή αντίθεση στο ολοκληρωτικό πρόγραμμα απελάσεων του Τραμπ, έχουν δείξει επίσης την ανικανότητα του κινήματος μέχρι σήμερα να ξεπεράσει τη συντηρητική ηγεσία των συνδικαλιστών και του Δημοκρατικού Κόμματος. Ο Τραμπ αναγκάστηκε σε προσωρινές υποχωρήσεις, αλλά η συνολική αντιμεταναστευτική του επίθεση δεν έχει σπάσει.
Ο Άξονας της Αντίστασης σε Αδιέξοδο
Η αντίσταση της Ισλαμικής Δημοκρατίας απέναντι στη στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ έχει καλλιεργήσει αυταπάτες ότι αυτό το θεοκρατικό-καπιταλιστικό καθεστώς μπορεί να ηγηθεί του αγώνα ενάντια στον ιμπεριαλισμό στη Δυτική Ασία. Όμως, ενώ η Ισλαμική Δημοκρατία έχει δείξει ότι μπορεί να σταθεί απέναντι στις ΗΠΑ, έχει ταυτόχρονα δείξει ότι είναι εντελώς απρόθυμη και ανίκανη να αποτελέσει σημείο συγκέντρωσης μιας γνήσιας αντιιμπεριαλιστικής αντίστασης που θα εκδιώξει τις ΗΠΑ από την περιοχή.
Η ιρανική άρχουσα τάξη ασφαλώς έχει συμφέρον σε αυτό, αλλά έρχεται δεύτερο μετά το συμφέρον της να διατηρήσει την ίδια την παρασιτική της ύπαρξη. Ως αποτέλεσμα, κρατά την αντίσταση απέναντι στην ξένη επιθετικότητα υπό αυστηρό στρατιωτικό-γραφειοκρατικό έλεγχο και αρνείται να καλέσει τις μάζες της περιοχής να εισέλθουν στον αγώνα. Επιπλέον, το δεσποτικό εσωτερικό καθεστώς της Ισλαμικής Δημοκρατίας διαιρεί τους καταπιεσμένους σε εθνικές, θρησκευτικές και έμφυλες γραμμές, καθιστώντας αδύνατη μια ενιαία αντιιμπεριαλιστική πάλη. Ακόμη χειρότερα, η αιματηρή καταστολή κάθε διαφωνίας ωθεί μεγάλα τμήματα του πληθυσμού στην αγκαλιά της μοναρχικής φιλοϊμπεριαλιστικής αντίδρασης. Για να ηττηθεί ο ιμπεριαλισμός και να εκδιωχθεί από την περιοχή απαιτείται η ευρύτερη δυνατή ενότητα των μαζών, η οποία απλώς δεν μπορεί να οικοδομηθεί πάνω στην πολιτική της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Η αντίσταση του παλαιστινιακού λαού απέναντι στη γενοκτονική σιωνιστική επίθεση υπήρξε ηρωική. Ωστόσο, το γεγονός αυτό δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για να καλύψει το πολιτικό και στρατηγικό αδιέξοδο του απελευθερωτικού κινήματος. Ο παλαιστινιακός λαός έχει υποστεί κοινωνική και ανθρωπιστική καταστροφή πρωτοφανούς κλίμακας. Η Γάζα βρίσκεται σε πλήρη κατάσταση καταστροφής και το Ισραήλ θέλει να προσαρτήσει μεγάλα τμήματα όσων έχουν απομείνει από αυτήν. Η Δυτική Όχθη είναι σε χειρότερη κατάσταση από ποτέ. Αυτό έχει εκθέσει τις αποτυχίες της στρατηγικής της Χαμάς: εξάρτηση από τη φιλελεύθερη κοινή γνώμη και τα αραβικά καθεστώτα για την ήττα του Ισραήλ, αντί για την κινητοποίηση των μαζών της Δυτικής Ασίας σε έναν ενωμένο αγώνα ενάντια στο Ισραήλ, τις ΗΠΑ και τα αραβικά καθεστώτα που συμβιβάζονται μαζί τους. Σε αυτό το αδιέξοδο της αντίστασης, η Χαμάς ουσιαστικά διαπραγματεύεται τους όρους του αφοπλισμού της και το κίνημα δεν διαθέτει στρατηγική προοπτική για το πώς θα συνεχίσει τον αγώνα.
Το Κίνημα για την Παλαιστίνη Φθίνει
Αστυνομικοί απομακρύνουν με τη βία φιλοπαλαιστίνια ακτιβίστρια στο Βερολίνο, Οκτώβριος 2025.
Η γενοκτονία στη Γάζα κινητοποίησε εκατομμύρια ανθρώπους και εκατοντάδες χιλιάδες διαδήλωσαν σε μεγάλες πόλεις σε όλο τον κόσμο για περισσότερα από δύο χρόνια. Ωστόσο, αυτό δεν ήταν αρκετό για να σταματήσει τον Νετανιάχου. Στη Δύση, το κίνημα παρέλυσε από τη φιλελεύθερη αγανάκτηση που κυριάρχησε στην πολιτική του και από την εξάρτησή του από πολιτικούς όπως η Ρασίντα Τλάιμπ στις ΗΠΑ, η οποία μιλούσε εναντίον του Ισραήλ ενώ ήταν εκπρόσωπος του ίδιου του κόμματος που διευκόλυνε τη γενοκτονία. Σε μουσουλμανικές χώρες όπως η Ινδονησία, η Μαλαισία και η Τουρκία, οι κυβερνήσεις υποστήριξαν ή ακόμη και οργάνωσαν μαζικές κινητοποιήσεις, διατηρώντας ταυτόχρονα την ευθυγράμμισή τους με τις ΗΠΑ.
Το κίνημα για την Παλαιστίνη δεν είχε ως στρατηγική προοπτική τη συγχώνευση των αναγκών της εργατικής τάξης με τον αγώνα για την παλαιστινιακή απελευθέρωση. Αυτό θα ασκούσε πραγματική πίεση στις κυβερνήσεις να διακόψουν τη στήριξη ή τη συναίνεσή τους προς το Ισραήλ. Αντί γι’ αυτό, στις περισσότερες χώρες οι μαζικές πορείες για την Παλαιστίνη έγιναν σε μεγάλο βαθμό ανεκτές, τακτικά προγραμματισμένες εκδηλώσεις που έγιναν συνήθης πρακτική ως βαλβίδα εκτόνωσης της οργής. Ό,τι παραβίαζε αυτή τη νόρμα και επιχειρούσε να αμφισβητήσει την κατεύθυνσή της παρέμενε σχετικά απομονωμένο και καταστελλόταν βίαια από τις κρατικές δυνάμεις. Σήμερα, το κίνημα βρίσκεται σε αποδυναμωμένη κατάσταση. Οι επαναστάτες πρέπει να αντλήσουν νηφάλια διδάγματα από αυτό το αποτέλεσμα και να εργαστούν για τον πολιτικό επανεξοπλισμό του.
Προετοιμαστείτε για Επιθέσεις, Σοκ και Εξεγέρσεις
Συνολικά, ο διεθνής συσχετισμός δυνάμεων δεν ευνοεί την εργατική τάξη και τους καταπιεσμένους για το άμεσο μέλλον. Ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός έχει αφηνιάσει, η δεξιά ανεβαίνει και υπάρχει ένα ολοένα μεγαλύτερο χάσμα ανάμεσα στην αριστερά και την εργατική τάξη στις περισσότερες χώρες.
Προς το παρόν, η απογοήτευση, η απάθεια και η τάση προς την υποχώρηση και την αυτοσυντήρηση αποτελούν την κυρίαρχη τάση μέσα στην εργατική τάξη. Όμως η ταξική πάλη δεν εξελίσσεται σε ευθεία γραμμή. Η λαϊκίστικη δεξιά αξιοποιεί τη συσσωρευμένη δυσαρέσκεια και επιτυγχάνει να τη διοχετεύει σε αντιμεταναστευτικά και άλλα αντιδραστικά κανάλια. Αυτό το μοντέλο μπορεί να λειτουργήσει για κάποιο διάστημα, αλλά είναι θεμελιωδώς ανίκανο να επιλύσει τις υποβόσκουσες αιτίες της κοινωνικής κρίσης. Εκείνοι που στρέφονται προς τη δεξιά για να πραγματοποιήσει τις υποσχέσεις της – ανάπτυξης, θέσεων εργασίας και επιστροφή στις «παλιές καλές εποχές» – θα απογοητευθούν. Αναπόφευκτα, οι εργατικές τάξεις θα αναγκαστούν να δράσουν. Το ερώτημα για τους επαναστάτες είναι αν αυτές οι συγκρούσεις θα οδηγήσουν τελικά σε νίκες, ενισχύοντας το εργατικό κίνημα ή σε ήττες και περαιτέρω διολίσθηση προς την ιμπεριαλιστική αντίδραση.
Στον Παγκόσμιο Νότο, η χρόνια υπανάπτυξη και η αμερικανική ιμπεριαλιστική επίθεση εντείνουν την κοινωνική κρίση και βαθαίνουν την αστάθεια. Ο συνδυασμός του ιμπεριαλιστικού στραγγαλισμού, της εσωτερικής παρακμής και της αυξανόμενης δυσαρέσκειας στο εσωτερικό ασκεί ολοένα μεγαλύτερη πίεση στις διεφθαρμένες εθνικές αστικές τάξεις, ωθώντας τες προς την καταστολή, τον βοναπαρτισμό και τις εθνικιστικές διαιρέσεις προκειμένου να αποτρέψουν έναν ενιαίο αγώνα. Για τους επαναστάτες, το άμεσο καθήκον είναι η σοβαρή προετοιμασία. Πρέπει να ξεφύγουν από την παγίδα είτε να είναι η ουρά πίσω από κάθε κίνημα που ξεσπά είτε της προσφυγής σε αφηρημένες μεθόδους του «καθαρού» ταξικού αγώνα. Το καθήκον είναι να συγχωνεύσουν τις ανάγκες των μαζών με τον αγώνα για εθνική απελευθέρωση από την ιμπεριαλιστική κυριαρχία.
Μέρος III: Ένα Επαναστατικό Πρόγραμμα
«Κανείς δεν μπήκε στον κόπο να ανοίξει εκ των προτέρων τον δρόμο της επαναστατικής ανόδου για το προλεταριάτο. Με αναπόφευκτες στάσεις και μερικές υποχωρήσεις, είναι απαραίτητο να προχωρήσουμε προς τα εμπρός σε έναν δρόμο γεμάτο αμέτρητα εμπόδια και καλυμμένο με τα συντρίμμια του παρελθόντος. Όσοι τρομάζουν από αυτό, καλύτερα να παραμερίσουν.»
—Λέον Τρότσκι, «Για να Οικοδομήσουμε εκ Νέου τα Κομμουνιστικά Κόμματα και τη Διεθνή» (1933)
Παλέψτε Κατά της Αυτοκρατορίας των ΗΠΑ!
Διαδήλωση κατά της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας, Μανίλα, 4 Ιουλίου.
Ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός είναι η κύρια δύναμη που οδηγεί τον κόσμο προς τη βαρβαρότητα. Η πάλη ενάντια στην αμερικανική αυτοκρατορία αποτελεί επομένως κεντρικό καθήκον για το διεθνές προλεταριάτο και τους καταπιεσμένους παντού. Η εργατική τάξη στις ΗΠΑ καλείται να πληρώσει τις παγκόσμιες φιλοδοξίες της άρχουσας τάξης μέσω του μιλιταρισμού, της λιτότητας και των επιθέσεων στο βιοτικό της επίπεδο. Σε όλες τις ιμπεριαλιστικές χώρες και στις ημιαποικίες που ευθυγραμμίζονται με τις ΗΠΑ, οι άρχουσες τάξεις παραμένουν βαθιά δεμένες με την υπάρχουσα τάξη πραγμάτων. Είτε πρόκειται για την προσήλωση στο ΝΑΤΟ και τον διατλαντισμό στη Δύση, είτε για την πορεία επανεξοπλισμού της Ιαπωνίας, είτε για το QUAD (Τετραμερής Διάλογος για την Ασφάλεια) στον Ινδικό Ωκεανό, η εναντίωση στη συμμαχία με τις ΗΠΑ αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της πάλης ενάντια στις άρχουσες τάξεις αυτών των χωρών.
Στην Ουκρανία, στρατιώτες στέλνονται στη σφαγή για τα συμφέροντα των δυτικών ιμπεριαλιστών και των Ουκρανών μαριονετών τους. Στις νεοαποικιακές χώρες και στα εργατικά κράτη που αντιμετωπίζουν κυρώσεις, οικονομική πίεση ή στρατιωτικές απειλές, ο αγώνας ενάντια στην εθνική και κοινωνική καταπίεση θα κινητοποιήσει εκατομμύρια, θέτοντας το ζήτημα της ανατροπής της ιμπεριαλιστικής κυριαρχίας και των εθνικών αστικών τάξεων. Παντού, η πάλη ενάντια στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό προσφέρει τα θεμέλια για την ένωση των εργατών πέρα από τα σύνορα και για τη σφυρηλάτηση μιας διεθνούς επαναστατικής ηγεσίας ικανής να αμφισβητήσει την υπάρχουσα παγκόσμια τάξη πραγμάτων.
Για μια Προλεταριακή Στρατηγική Ενάντια στον Αμερικανικό Ιμπεριαλισμό!
Οι επαναστάτες πρέπει να οικοδομήσουν την ισχυρότερη δυνατή εναντίωση στην αμερικανική αυτοκρατορία. Όμως το αποφασιστικό ερώτημα είναι ποια πολιτική στρατηγική και ποιες μέθοδοι αγώνα μπορούν πραγματικά να την νικήσουν με προοδευτικό τρόπο. Η χειραφέτηση της ανθρωπότητας από τη βαρβαρότητα δεν εξαρτάται από τη νίκη μιας αντίπαλης άρχουσας τάξης ή ενός γεωπολιτικού μπλοκ έναντι κάποιου άλλου, αλλά από τον επαναστατικό θρίαμβο του διεθνούς προλεταριάτου. Τα μέσα και οι μέθοδοι του αντιιμπεριαλιστικού αγώνα είναι αδιαχώριστα από τους στόχους του: επιτρεπτά είναι μόνο εκείνα τα μέσα που οικοδομούν την πολιτική ανεξαρτησία και ενότητα των εργαζόμενων μαζών. Οτιδήποτε άλλο, τελικά βαθαίνει τις εθνικές διαιρέσεις, ενισχύει τις άρχουσες τάξεις και επομένως, αποδυναμώνει τον αγώνα ενάντια στον ιμπεριαλισμό.
Αυτό είναι το κεντρικό σφάλμα του «στρατοπεδισμού». Απορρίπτει την προλεταριακή ανεξαρτησία ως καθοδηγητικό νήμα του αντιιμπεριαλιστικού αγώνα και υποστηρίζει οποιαδήποτε δύναμη αντιτίθεται στις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους, ανεξάρτητα από τον ταξικό της χαρακτήρα ή τις πολιτικές της. Με αυτή τη λογική, κράτη όπως η Ρωσία, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν ή συμμαχίες όπως οι BRICS+ αντιμετωπίζονται ως προοδευτικοί πόλοι αντίστασης απλώς και μόνο επειδή αμφισβητούν την αμερικανική κυριαρχία. Αυτή η λογική του μικρότερου κακού καταλήγει να δικαιολογεί τα εγκλήματα και την καταπίεση που διαπράττουν αυτές οι δυνάμεις με το επιχείρημα ότι αποδυναμώνουν τον αντίπαλο.
Οι συνέπειες αυτής της προσέγγισης είναι καταστροφικές. Το να παίρνει κανείς το μέρος της Ρωσίας στον πόλεμο της Ουκρανίας, για παράδειγμα με το επιχείρημα ότι πολεμά έναν αντιπρόσωπο του ΝΑΤΟ, αποδέχεται και νομιμοποιεί την εθνική καταπίεση των Ουκρανών ως το μικρότερο κακό στον αγώνα ενάντια στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό. Αυτό διαιρεί περαιτέρω την εργατική τάξη στην Ανατολική Ευρώπη, δένοντάς την με τους αντίστοιχους κυβερνήτες της και εμποδίζοντας την επαναστατική της ενότητα ενάντια στις κυρίαρχες δυνάμεις που ευθύνονται για το σημερινό status quo στην περιοχή: τις ΗΠΑ, την ΕΕ και το ΝΑΤΟ. Η ίδια λογική ισχύει και για το Ιράν, όπου η πολιτική υποστήριξη στην Ισλαμική Δημοκρατία απέναντι στις ΗΠΑ απομακρύνει τις κουρδικές μάζες και άλλες καταπιεσμένες μειονότητες, ανοίγοντας τον δρόμο σε φιλοϊμπεριαλιστικές δυνάμεις να εμφανιστούν ως σωτήρες τους απέναντι σε ένα καταπιεστικό καθεστώς, βαθαίνοντας έτσι τις διαιρέσεις και ενισχύοντας τον έλεγχο του ιμπεριαλισμού στην περιοχή. Και στις δύο περιπτώσεις, αυτό που είναι απαραίτητο είναι να ταχθούμε ενάντια στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό, σε συνδυασμό με μια προλεταριακή στρατηγική.
Για την Εθνική Απελευθέρωση υπό Κομμουνιστικό Λάβαρο!
Μαζική πορεία κατά της κυβέρνησης στο Ραουαλακότ, στο υπό πακιστανική κατοχή Κασμίρ, 24 Ιούνη.
Η επίθεση του αμερικανικού ιμπεριαλισμού υποδουλώνει και καταστρέφει περαιτέρω τις χώρες του Παγκόσμιου Νότου, προσδίδοντας στον αγώνα για εθνική απελευθέρωση ολοένα μεγαλύτερη επιτακτικότητα. Οι επαναστάτες πρέπει να αντιταχθούν στις οικονομικές και στρατιωτικές επιθέσεις των ΗΠΑ και των συμμάχων τους, των οποίων οι πόλεμοι, οι κυρώσεις και οι εξαναγκασμοί προκαλούν χάος στα καταπιεζόμενα έθνη. Αυτό σημαίνει να παίρνουμε το μέρος των δυνάμεων που βρίσκονται άμεσα υπό την κάνη του όπλου, από την Παλαιστίνη έως το Ιράν και την Κούβα. Η σθεναρή εναντίωση στην εθνική καταπίεση παντού αποτελεί προϋπόθεση για την ένωση του διεθνούς προλεταριάτου ενάντια στον ιμπεριαλισμό.
Το αποφασιστικό ζήτημα είναι η πάλη για την ηγεσία του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα σε αντιπαράθεση με την εθνική αστική τάξη, η οποία ισχυρίζεται ότι εκπροσωπεί τα συμφέροντα ολόκληρου του έθνους και χρησιμοποιεί τον εθνικισμό για να ενισχύσει την εξουσία της. Ως εκμεταλλεύτρια τάξη, τελικά θα επιδιώξει να περιορίσει, να εκτρέψει ή να συντρίψει την ανεξάρτητη κινητοποίηση των μαζών προκειμένου να διατηρήσει την εξουσία της, προδίδοντας έτσι τον αγώνα ενάντια στον ιμπεριαλισμό. Οι επαναστάτες πρέπει να εκθέσουν τις ταλαντεύσεις της, σπρώχνοντας προς τα εμπρός τον αγώνα ενάντια στον ιμπεριαλισμό.
Το Μαρξιστικό και αντιιμπεριαλιστικό κίνημα διαιρείται σε δύο λανθασμένα ρεύματα. Το ένα απορρίπτει τους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες ως εγγενώς αστικούς, διακηρύσσοντας τη σοσιαλιστική επανάσταση ενώ εγκαταλείπει τις πραγματικές επιδιώξεις των μαζών. Έτσι αφήνει τις μάζες στην ηγεσία των εθνικιστών. Το άλλο ρεύμα γίνεται ουρά πίσω από την εθνική αστική τάξη, ιδιαίτερα τις ριζοσπαστικές ή αντιιμπεριαλιστικές πτέρυγές της, δένοντας επίσης τις μάζες στις εθνικιστικές δυνάμεις και εγκαταλείποντας τις καταπιεσμένες ομάδες στη χειραγώγηση από φιλοϊμπεριαλιστικές δυνάμεις. Και τα δύο ρεύματα εγκαταλείπουν το κεντρικό καθήκον: την οικοδόμηση προλεταριακής ηγεσίας του αγώνα για εθνική απελευθέρωση.
Για Συμμαχία Εργατών και Αγροτών!
Λόγω της άμεσης αποικιακής και νεοαποικιακής κυριαρχίας, τα άλυτα δημοκρατικά ζητήματα παραμένουν καθοριστικό χαρακτηριστικό του ημιαποικιακού κόσμου. Πρώτο μεταξύ αυτών είναι το αγροτικό ζήτημα: η μοίρα εκατομμυρίων φτωχών αγροτών, ακτημόνων εργατών γης και εργαζομένων στον αγροτικό τομέα. Οι επιθέσεις του αμερικανικού ιμπεριαλισμού εναντίον των ημιαποικιών καθιστούν αυτά τα στρώματα ένα από τα κύρια θύματά του. Η αμείλικτη επιδίωξη ελέγχου των φυσικών πόρων, η επέκταση των αγροδιατροφικών ομίλων, η κερδοσκοπία στη γη, οι αυξανόμενες τιμές που προκαλούνται από κρίσεις και πολέμους καταστρέφουν περαιτέρω αυτό το τμήμα του πληθυσμού.
Οι εργατικές τάξεις, συχνά άμεσα συνδεδεμένες με την ύπαιθρο μέσω δεσμών συγγένειας, είναι επίσης κάτω από επίθεση και έχουν επίσης υλικό συμφέρον στην υπεράσπιση των αγροτικών μαζών και ολόκληρου του έθνους απέναντι στην περαιτέρω υποδούλωση. Ο μόνος αποτελεσματικός τρόπος αντίστασης είναι η οικοδόμηση της συμμαχίας εργατών και φτωχών αγροτών για την από κοινού υπεράσπιση των συνθηκών διαβίωσής τους. Το καθήκον των επαναστατών είναι να οικοδομήσουν αυτή τη συμμαχία ως μέσο προώθησης του αντιιμπεριαλιστικού αγώνα και μέσω αυτού, να εκθέσουν την ανικανότητα των εθνικών αστικών τάξεων να αντιμετωπίσουν την αμερικανική επίθεση.
Υπερασπιστείτε την Κίνα! Κάτω οι Γραφειοκράτες του ΚΚΚ!
Ο πρόεδρος Σι στρώνει το κόκκινο χαλί για τη συμμορία του Τραμπ που ευθύνεται για μαζικές δολοφονίες, 14 Μαΐου.
Η υπεράσπιση της Κίνας θα αποτελέσει μια αποφασιστική δοκιμασία για τους επαναστάτες στην επόμενη περίοδο, όπως ακριβώς η υπεράσπιση της Σοβιετικής Ένωσης για μεγάλο μέρος του 20ού αιώνα. Η Κίνα δεν μπορεί να κατανοηθεί ανεξάρτητα από την Επανάσταση του 1949: παρότι πολλά από τα κέρδη της έχουν διαβρωθεί σημαντικά, τα κοινωνικά θεμέλια που δημιουργήθηκαν από εκείνη την επανάσταση δεν έχουν ανατραπεί. Ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός, ο οποίος κατέστρεψε τις παλιές άρχουσες τάξεις, παραμένει η ένοπλη δύναμη του κράτους που προέκυψε από αυτό το επαναστατικό προτσέσο. Για τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό, του οποίου η παγκόσμια θέση αμφισβητείται ολοένα και περισσότερο από την άνοδο της Κίνας, η αντεπανάσταση στην Κίνα έχει καταστεί στρατηγική αναγκαιότητα. Η υπεράσπιση της Κίνας είναι επομένως αδιάσπαστη από τον αγώνα ενάντια στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό.
Η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης απέδειξε ότι η ήττα μιας προλεταριακής κοινωνικής τάξης δεν μετασχηματίζει απλώς μία χώρα· αναδιαμορφώνει τον παγκόσμιο συσχετισμό δυνάμεων. Η νίκη του αμερικανικού ιμπεριαλισμού απέναντι στην ΕΣΣΔ άνοιξε μια περίοδο πρωτοφανούς κυριαρχίας, επιτρέποντάς του να προβάλλει την ισχύ του με πολύ λιγότερους περιορισμούς. Μια παρόμοια ήττα στην Κίνα θα αποτελούσε ακόμη μεγαλύτερη ιστορική ανατροπή – την καταστροφή και την υποταγή μιας από τις μεγαλύτερες συγκεντρώσεις παραγωγικών δυνάμεων στον πλανήτη – επιδεινώνοντας τις συνθήκες για τους εργάτες διεθνώς. Επομένως, το ζήτημα δεν είναι μόνο η τύχη της Κίνας αλλά η τύχη του διεθνούς προλεταριάτου. Η αποτυχία υπεράσπισης της Κίνας ή η εξίσωσή της με τις ΗΠΑ μπορεί μόνο να ενισχύσει την επίθεση του ιμπεριαλισμού και να επιταχύνει την κάθοδο προς τη βαρβαρότητα.
Η υπεράσπιση της Κίνας ωστόσο, δεν μπορεί να διαχωριστεί από την πολιτική ανεξαρτησία του προλεταριάτου. Η υπεράσπιση της Κίνας δεν σημαίνει πολιτική υποστήριξη στη γραφειοκρατία του ΚΚΚ, η οποία έχει επανειλημμένα αποδείξει ότι επιδιώκει τον συμβιβασμό με την ιμπεριαλιστική τάξη πραγμάτων αντί να στηρίζεται στη διεθνή εργατική τάξη για να την αμφισβητήσει. Στην πραγματικότητα, το ΚΚΚ αποξενώνει ενεργά τους εργαζόμενους άλλων χωρών μέσω των εθνικιστικών, στρατιωτικών, πολιτικών και εμπορικών πολιτικών του. Η υπεράσπιση της Κίνας πρέπει να συνδυαστεί με τον αγώνα ενάντια στη γραφειοκρατία του ΚΚΚ, η εξουσία της οποίας εμποδίζει την εργατική τάξη να δράσει ως αποφασιστική δύναμη για την υπεράσπιση και επέκταση των κεκτημένων της επανάστασης.
Σπάστε το Λαϊκό Μέτωπο!
Ως απάντηση στην άνοδο της δεξιάς, μια αυξανόμενη τάση στην αριστερά επιδιώκει συμμαχίες με «προοδευτικές» δυνάμεις για να μπλοκάρει την αντίδραση, εγκαταλείποντας στην πορεία την ταξική ανεξαρτησία. Αυτό είναι το λαϊκό μέτωπο – η σύνδεση του εργατικού κινήματος με τη φιλελεύθερη πτέρυγα της αστικής τάξης. Αυτό εμποδίζει την εργατική τάξη από το να αναπτύξει ανεξάρτητο αγώνα ενάντια στην υλική βάση της δεξιάς αντίδρασης.
Η ιστορία του λαϊκού μετώπου μιλά από μόνη της. Πάντα αποτυγχάνει να σταματήσει την αντίδραση. Στην καλύτερη περίπτωση καθυστερεί τη διαδικασία, μόνο για να επιστρέψει η αντίδραση ισχυρότερη. Στη Γαλλία, οι επανειλημμένες «Ρεπουμπλικανικές» συμμαχίες δεν έχουν ανακόψει τη δεξιά πορεία της χώρας· η ακροδεξιά βρίσκεται πλέον πιο κοντά στην εξουσία από ποτέ. Στην Ινδία, ο συνασπισμός ανάμεσα στο Κογκρέσο, τα κομμουνιστικά κόμματα και άλλα αστικά κόμματα δεν έχει σπάσει την εδραίωση του BJP. Το μάθημα είναι σαφές: η δεξιά δεν μπορεί να ηττηθεί μέσω συμμαχιών με τις δυνάμεις που την τροφοδότησαν.
Το καθήκον των επαναστατών είναι να σπάσουν το λαϊκό μέτωπο. Δεν αρκεί να το καταγγέλλουν· πρέπει να δείξουν συγκεκριμένα στους εργάτες και στις καταπιεσμένες μάζες πώς οι συμμαχίες με την αστική τάξη βλάπτουν τα συμφέροντά τους. Αυτό απαιτεί από τους επαναστάτες να παρεμβαίνουν ενεργά και να προωθούν τακτικές προς σχηματισμούς όπως το DSA στις ΗΠΑ, το κόμμα του Μελανσόν στη Γαλλία ή τα κομμουνιστικά κόμματα στην Ινδία, ώστε να οξύνουν τις αντιφάσεις ανάμεσα στις επιδιώξεις της βάσης από τη μία πλευρά και στη στρατηγική αδιεξόδου των ηγεσιών από την άλλη. Η αποτυχία να αγωνιστούν για μια τέτοια προοπτική μπορεί μόνο να αφήσει την εργατική τάξη και την αριστερά στα χέρια του ταξικού εχθρού.
Για το Ενιαίο Μέτωπο!
Μαύρη γυναίκα περικυκλωμένη από φασίστες του Πατριωτικού Μετώπου, στην 250ή επέτειο της αμερικανικής ανεξαρτησίας.
Η άνοδος της δεξιάς αντίδρασης έχει σημάνει αύξηση της κρατικής καταστολής απέναντι σε αριστερούς ακτιβιστές, καθώς και αύξηση των φασιστικών επιθέσεων και προκλήσεων. Ευρύτερα, μπροστά στην ιμπεριαλιστική επιθετικότητα, τις επιθέσεις στο βιοτικό επίπεδο και τα δημοκρατικά δικαιώματα, το σοσιαλιστικό και εργατικό κίνημα είναι συχνά κατακερματισμένο και αδύναμο. Για να το αντιμετωπίσουν, οι κομμουνιστές πρέπει να προωθήσουν το ενιαίο μέτωπο. Στόχος του ενιαίου μετώπου πρέπει να είναι η ένωση των ευρύτερων δυνατών δυνάμεων στην πάλη για τα συμφέροντα του προλεταριάτου.
Ωστόσο, αυτό το απλό ζήτημα αποτελεί πηγή μεγάλης σύγχυσης στην αριστερά. Από τη μία πλευρά, πολλές σοσιαλιστικές οργανώσεις θεωρούν οπορτουνιστικό τον σχηματισμό οποιουδήποτε μπλοκ με μη επαναστατικές δυνάμεις – αφήνοντας έτσι τους καταπιεσμένους διαιρεμένους απέναντι στην επίθεση. Από την άλλη, είναι συνηθισμένο οι σοσιαλιστές να δικαιολογούν οπορτουνιστικές συμπράξεις στο όνομα του ενιαίου μετώπου. Συνήθως αυτό παίρνει τη μορφή τοποθέτησης της τακτικής του ενιαίου μετώπου – της ανάγκης συσπείρωσης των ευρύτερων δυνάμεων – πάνω από τη στρατηγική που πρέπει να υπηρετεί. Όπως εξηγούσε ο Τρότσκι:
«Να βαδίζουμε χωριστά, να χτυπάμε μαζί! Να συνεννοούμαστε μονάχα πώς θα χτυπήσουμε, ποιόν θα χτυπήσουμε και πότε θα χτυπήσουμε! Μια τέτοια συμφωνία μπορεί να γίνει ακόμα και με τον ίδιο το διάβολο, τη γιαγιά του και με το Νόσκε και το Γκρεζίνσκυ ακόμα. Μ’ έναν όρο: να μην μας δέσουν τα χέρια.»
—«Ενιαίο Εργατικό Μέτωπο Ενάντια στον Φασισμό» (8 Δεκεμβρίου 1931)
Έτσι, το ενιαίο μέτωπο μπορεί να συναφθεί με οποιεσδήποτε δυνάμεις – από συνδικαλιστές γραφειοκράτες έως αστούς πολιτικούς – εφόσον υπηρετεί έναν συγκεκριμένο σκοπό για τα συμφέροντα του εργατικού κινήματος: από την απόκρουση μιας φασιστικής επίθεσης ή την εκστρατεία για την απελευθέρωση φυλακισμένων ακτιβιστών, μέχρι την υπεράσπιση μιας απεργίας και την καταπολέμηση των επιθέσεων στο βιοτικό επίπεδο. Κρίσιμα, αυτό περιλαμβάνει την ένωση με εθνικιστικές και αντιστασιακές δυνάμεις απέναντι σε μια συγκεκριμένη ιμπεριαλιστική επίθεση – το αντιιμπεριαλιστικό ενιαίο μέτωπο.
Ο κρίσιμος σκοπός του ενιαίου μετώπου είναι οι κομμουνιστές να δείξουν μέσα στη δράση την ανωτερότητα μιας επαναστατικής στρατηγικής στην προώθηση ακόμη και των πιο επιμέρους αγώνων της εργατικής τάξης, σε αντιπαράθεση με τις φιλελεύθερες και νομικίστικες στρατηγικές των αστικών και μη επαναστατικών στοιχείων.
Ενώστε τους Καταπιεσμένους, Παρατήστε τους Φιλελεύθερους!
Καθώς αντιμεταναστευτικές εξεγέρσεις (αριστερά) σάρωναν τη Νότια Αφρική, η Διάσκεψη της Αριστεράς, υπό την ηγεσία του SACP, συμφιλιώθηκε με το Κόμμα MK, υποστηρικτή ξενοφοβικών διαδηλώσεων. Το τμήμα μας Spartacist/South Africa αντιτάχθηκε σε αυτή τη συνθηκολόγηση.
Η κατάρρευση της φιλελεύθερης τάξης πραγμάτων και η άνοδος της δεξιάς τροφοδοτούν κοινωνικούς ανταγωνισμούς μέσα στην εργατική τάξη. Οι διαιρέσεις μεταξύ μεταναστών και γηγενών εργατών, μαύρων και λευκών εργατών, ανδρών και γυναικών, καθώς και γύρω από ζητήματα όπως τα δικαιώματα των τρανς, χρησιμοποιούνται ολοένα και περισσότερο ως όπλα ενάντια στους καταπιεσμένους. Η δεξιά κατευθύνει την οργή για την κοινωνική παρακμή εναντίον των μειονοτήτων, ενώ οι φιλελεύθεροι απαντούν με ηθικές εκκλήσεις και πολιτικές ταυτότητας, βαθαίνοντας περαιτέρω αυτές τις διαιρέσεις. Στις ημιαποικιακές χώρες, αυτές οι πολώσεις συχνά οδηγούν σε εθνοτικές συγκρούσεις και αιματοχυσία. Οι επαναστάτες πρέπει να αγωνιστούν για να ξεπεράσουν αυτές τις διαιρέσεις και να οικοδομήσουν την ενότητα που απαιτείται για την ενίσχυση του αγώνα των μαζών.
Αυτή η ενότητα πρέπει να οικοδομηθεί δείχνοντας ότι η υπεράσπιση των καταπιεσμένων είναι προς το υλικό συμφέρον της εργατικής τάξης στο σύνολό της. Η μισαλλοδοξία και ο σοβινισμός αποδυναμώνουν τον αγώνα ενάντια στην άρχουσα τάξη, στρέφοντας τμήματα της εργατικής τάξης το ένα εναντίον του άλλου. Για παράδειγμα, οι πολώσεις γύρω από τους μετανάστες και τους πρόσφυγες σε χώρες από τη Βρετανία έως τη Νότια Αφρική έχουν τις ρίζες τους στην κοινωνική παρακμή: στην έλλειψη θέσεων εργασίας, στην κατάρρευση των υπηρεσιών και στην επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης. Η ευθύνη δεν βρίσκεται στους μετανάστες αλλά στις άρχουσες τάξεις που επέτρεψαν στην κοινωνία να παρακμάσει για να προστατεύσουν τα δικά τους συμφέροντα. Η λύση είναι ένας ενιαίος αγώνας όλων των εργατών ενάντια στην άρχουσα τάξη.
Ωστόσο, μεγάλο μέρος της Μαρξιστικής αριστεράς είτε καταγγέλλει τις αντιδραστικές ιδέες και τους υποστηρικτές τους χωρίς μία στρατηγική για να κερδίσει τους εργάτες μακριά από αυτές είτε υιοθετεί τον οικονομισμό, βάζοντας στο περιθώριο τους ιδιαίτερους αγώνες των καταπιεσμένων ομάδων προς όφελος των οικονομικών αιτημάτων. Η μία προσέγγιση αφήνει τους εργάτες υπό την επιρροή της αντίδρασης· η άλλη αφήνει τις διαιρέσεις άθικτες και σπρώχνει τις μειονότητες στην αγκαλιά των φιλελεύθερων. Οι επαναστάτες πρέπει να απορρίψουν και τα δύο λάθη και να δείξουν πώς η εργατική τάξη πρέπει να προασπίσει την υπόθεση όλων των καταπιεσμένων για να προωθήσει τη δική της απελευθέρωση.
Μετατρέψτε τα Συνδικάτα σε Επαναστατικά Όργανα!
Η εργατική τάξη εισέρχεται σε μια περίοδο αυξανόμενων επιθέσεων στο βιοτικό επίπεδο, στα δικαιώματα και στις οργανώσεις της. Ωστόσο, τα συνδικάτα εισέρχονται σε αυτή την περίοδο αποδυναμωμένα από δεκαετίες ηττών και από την ταξική συνεργασία των γραφειοκρατιών τους. Απέναντι σε αυτό, οι επαναστάτες πρέπει να αγωνιστούν μέσα στα συνδικάτα για μια ηγεσία ταξικής πάλης.
Αυτό σημαίνει παρεμβαίνοντας σε κάθε μάχη για μισθούς, συνθήκες εργασίας και δημοκρατικά δικαιώματα, συνδέοντας αυτούς τους αγώνες με την ευρύτερη πάλη ενάντια στον καπιταλισμό και τον ιμπεριαλισμό. Σημαίνει επίσης να υπερβούν τα στενά όρια των επαγγελματικών κλάδων και να οργανωθούν τα ανοργάνωτα στρώματα των εργατών. Μόνο μέσα από τέτοιους συγκεκριμένους αγώνες μπορεί να ηττηθεί η επιρροή των συνδικαλιστικών ηγεσιών και να μετατραπούν τα συνδικάτα σε πραγματικά όργανα προλεταριακής αντίστασης. Δυστυχώς, μεγάλο μέρος της επαναστατικής αριστεράς δεν προσεγγίζει τα συνδικάτα από αυτή τη σκοπιά. Εκεί όπου διαθέτει επιρροή στα συνδικάτα, η δουλειά της μαστίζεται από τις δύο ασθένειες του οπορτουνισμού και του αριστερισμού.
Ο οπορτουνισμός συνίσταται στην προσαρμογή στις υπάρχουσες συνδικαλιστικές ηγεσίες, στην υποστήριξη «αριστερών» γραφειοκρατών ή απλώς στην υποστήριξη μιας πιο μαχητικής στάσης από την υπάρχουσα γραφειοκρατία. Έτσι, η άσκηση πίεσης στη γραφειοκρατία υποκαθιστά την πάλη για την αντικατάστασή της σε επαναστατική βάση. Το ίδιο ισχύει όταν αριστερές δυνάμεις παίρνουν τον έλεγχο των συνδικαλιστικών μηχανισμών αλλά διατηρούν γραφειοκρατικές μεθόδους ή όταν η συνδικαλιστική δουλειά περιορίζεται σε άμεσα οικονομικά αιτήματα, αποφεύγοντας τους πολιτικούς αγώνες που απαιτούνται για την ενότητα της τάξης ενάντια στις διαιρέσεις φυλής, εθνικότητας και φύλου. Ο αριστερισμός είναι το αντίθετο λάθος: είτε αντικαθιστά την υπομονετική δουλειά για την οικοδόμηση μιας αντιπολίτευσης στη γραφειοκρατία με τυχοδιωκτικές συγκρούσεις είτε απέχει εντελώς από τα συνδικάτα επειδή ελέγχονται από τη γραφειοκρατία. Είτε μέσω της προσαρμογής είτε μέσω της εγκατάλειψης, αυτές οι παρεκκλίσεις αφήνουν άθικτο τον έλεγχο της γραφειοκρατίας και ενισχύουν τις δυνάμεις που ευθύνονται για τις ήττες της εργατικής τάξης.
Μέρος IV: Το καθήκον της Επαναστατικής Ανασυγκρότησης
«Οι μαζικές δράσεις κατά κανόνα, τείνουν να παρασύρουν τις δευτερεύουσες και επεισοδιακές διαφωνίες και να συμβάλλουν στη συγχώνευση φιλικών και κοντινών τάσεων. Αντίθετα, οι ιδεολογικές ομαδοποιήσεις σε περιόδους στασιμότητας ή άμπωτης, παρουσιάζουν έντονη τάση προς τη διαφοροποίηση, τις διασπάσεις και τις εσωτερικές συγκρούσεις. Δεν μπορούμε να υπερπηδήσουμε την περίοδο στην οποία ζούμε. Πρέπει να τη διανύσουμε. Μια σαφής και ακριβής ιδεολογική διαφοροποίηση είναι απολύτως απαραίτητη. Προετοιμάζει τις μελλοντικές επιτυχίες.»
—Λέον Τρότσκι, «Οι Ομαδοποιήσεις στην Κομμουνιστική Αντιπολίτευση» (31 Μαρτίου 1929)
Το Μαρξιστικό κίνημα δεν είναι προετοιμασμένο για τις αναταράξεις που διαφαίνονται στον ορίζοντα. Είναι μικρό, κατακερματισμένο σε αμέτρητες ανταγωνιστικές ομάδες και ολοένα περισσότερο απομονωμένο από τις εργατικές τάξεις. Αυτή η κρίση δεν είναι απλώς αποτέλεσμα δυσμενών συνθηκών, αλλά πρωτίστως πολιτικού αποπροσανατολισμού: της αποτυχίας να οικοδομηθεί μια επαναστατική αντιπολίτευση στη φιλελεύθερη παγκόσμια τάξη πραγμάτων κατά την προηγούμενη περίοδο, αφήνοντας το έδαφος ανοιχτό στη δεξιά να αξιοποιήσει την αντίδραση που εκδηλώνεται σήμερα.
Καθώς οι ΗΠΑ διαλύουν το παλιό status quo και επιδιώκουν μια αντιδραστική αναδιάταξη, η αριστερά βρίσκεται βυθισμένη στον αποπροσανατολισμό σχετικά με τις θεμελιώδεις δυναμικές που διαμορφώνουν τα παγκόσμια γεγονότα. Υπάρχουν τμήματα που διακηρύσσουν ότι η αμερικανική ηγεμονία έχει ήδη καταρρεύσει και τοποθετούν την Κίνα και τη Ρωσία στο ίδιο επίπεδο με τις ΗΠΑ. Άλλοι καθρεφτίζουν το ίδιο λάθος, χαιρετίζοντας την Κίνα και τη Ρωσία ως αντιιμπεριαλιστικούς ήρωες. Στο πολιτικό επίπεδο, η συντριπτική πλειοψηφία της αριστεράς αρνείται ή υποβαθμίζει τις ήττες που υπέστη το διεθνές προλεταριάτο τα τελευταία χρόνια, δικαιολογώντας τους παραπλανητικούς ηγέτες και κάνοντας μια εντελώς λανθασμένη εκτίμηση της ισορροπίας των ταξικών δυνάμεων για τις επερχόμενες μάχες. Ως αποτέλεσμα, πολλοί προβλέπουν σημαντικές επιτυχίες για τους Μαρξιστές στο άμεσο μέλλον. Όπως και το χρηματιστήριο, αυτές οι αυταπάτες σύντομα θα καταρρεύσουν καθώς θα συγκρουστούν με την πραγματικότητα.
Δεν ισχυριζόμαστε ότι έχουμε λύσει την κρίση της αριστεράς ούτε ότι διαθέτουμε όλες τις απαντήσεις· αυτός είναι ο ισχυρισμός των ανόητων. Ωστόσο, έχουμε προωθήσει ορισμένα βασικά στοιχεία Μαρξιστικής ανάλυσης και προγράμματος για την επόμενη περίοδο. Επιχειρήσαμε να σκιαγραφήσουμε τα φλέγοντα καθήκοντα της εποχής μας: να οικοδομήσουμε την πάλη ενάντια στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό χωρίς να εγκαταλείψουμε την προλεταριακή ανεξαρτησία, να αγωνιστούμε ενάντια στη δεξιά αντίδραση χωρίς να υποτάξουμε τους εργάτες στις φιλελεύθερες δυνάμεις, να υπερασπιστούμε την εθνική απελευθέρωση και να ενώσουμε τους αγώνες των καταπιεζόμενων με μια επαναστατική ταξική προοπτική. Θεμελιώσαμε αυτή την προσέγγιση σε μια συγκεκριμένη ανάλυση των παγκόσμιων εξελίξεων. Γύρω από αυτές τις γραμμές επιδιώκουμε να ανασυγκροτήσουμε το Μαρξιστικό κίνημα.
Μια τέτοια ανασυγκρότηση απαιτεί την υπομονετική δουλειά της προγραμματικής και θεωρητικής αποσαφήνισης. Αλλά αυτό από μόνο του δεν αρκεί. Οι επαναστάτες πρέπει να επιδιώκουν να προωθούν τους συγκεκριμένους αγώνες των μαζών προς μια κατεύθυνση που να ανταποκρίνεται στα ανεξάρτητα συμφέροντα της εργατικής τάξης στο σύνολό της, εκθέτοντας τις προδοσίες των παραπλανητικών ηγετών και αποδεικνύοντας στην πράξη την αναγκαιότητα ενός επαναστατικού προγράμματος. Μέσα από αυτή τη διαδικασία μπορεί να σφυρηλατηθεί η βάση για πολιτική αποσαφήνιση και ενοποίηση. Μόνο με αυτόν τον τρόπο μπορεί το κίνημα να ξεπεράσει τον συντηρητισμό, τον γραφειοκρατισμό και τον σεχταρισμό. Μόνο με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να σφυρηλατήσουμε την επαναστατική ηγεσία που απαιτεί η εποχή.
Ο Ιμπεριαλισμός των ΗΠΑ Πρέπει να Φύγει Από Όλα τα Μέρη που Έχει στην Κατοχή του!

