Ευρώπη: Αντίδραση & Ανικανότητα

Ανικανότητα στο Τετράγωνο

Μετά την ανάδειξη του Τραμπ στην προεδρία, οι ηγέτες των ισχυρότερων ευρωπαϊκών ιμπεριαλιστικών χωρών – της Γερμανίας, της Γαλλίας και της Βρετανίας – δήλωσαν ότι συγκροτούν τον «συνασπισμό των προθύμων», για να διασφαλίσουν ότι η Ουκρανία θα κερδίσει τον πόλεμο. Αλλά άλλο πράγμα είναι η προθυμία και άλλο η ικανότητα. Και στις τρεις χώρες βλέπουμε να εξελίσσεται μια βαθιά πο λιτι κή κρίση, μπροστά στην άνοδο της δεξιάς. Ήδη στη Βρετανία έχουμε τον Στάρμερ 2.0: τον Άντι Μπέρναμ στην κυβέρνηση, με τον Φάρατζ να περιμένει στα παρασκήνια. Ο Μακρόν βρίσκεται προς την έξοδο, ενώ ο καγκελάριος Μερτς κρέμεται από μια κλωστή, σε μια κυβέρνηση που είναι ήδη η πιο αντιδημοφιλής στη μεταπολεμική ιστορία της Γερμανίας.

Καταρχάς, ας θυμηθούμε: ποιος δημιούργησε μια ενωμένη Ευρώπη και για ποιον σκοπό; Ήταν οι ΗΠΑ που ένωσαν την καπιταλιστική Δυτική Ευρώπη ενάντια στην ΕΣΣΔ, ενσωματώνοντας δυνάμεις όπως η Γερμανία και η Γαλλία – ορκισμένους εχθρούς για αιώνες – κάτω από την ομπρέλα των ΗΠΑ. Μετά την καπιταλιστική παλινόρθωση, οι Αμερικανοί επικυρίαρχοι διαμόρφωσαν την ΕΕ ως το κατάλληλο εργαλείο για την περίοδο της παγκοσμιοποίησης στις δεκαετίες του 1990 και του 2000. Και σήμερα πάλι, είναι οι ΗΠΑ που πιέζουν για την αναδιαμόρφωση ολόκληρης της πολιτικής αρχιτεκτονικής της Ευρώπης ώστε να εξυπηρετεί τα συμφέροντά τους.

Ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός χρειάζεται τώρα μια διαφορετική Ευρώπη: όχι μια φιλελεύθερη που υψώνει τη σημαία του ουράνιου τόξου και προωθεί το ελεύθερο εμπόριο για να λεηλατεί τον κόσμο, ενώ οι ΗΠΑ χάνουν οικονομικά και επωμίζονται το σύνολο των στρατιωτικών δαπανών. Αντίθετα, ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός χρειάζεται έναν βαριά οπλισμένο υπολοχαγό, που θα καταστέλλει χωρίς ενδοιασμούς τους εργάτες και τα καταπιεζόμενα έθνη και θα διασφαλίζει ότι η Ευρώπη παραμένει ευθυγραμμισμένη με τον στρατηγικό στόχο για την υποταγή της Κίνας.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι ΗΠΑ πιέζουν τους Ευρωπαίους καπιταλιστές να αυξήσουν τις στρατιωτικές δαπάνες. Από μια φορμαλιστική σκοπιά, αυτό φαίνεται παράξενο: γιατί η ισχυρότερη ιμπεριαλιστική δύναμη απαιτεί από τους πιο αδύναμους ανταγωνιστές της να ενισχύσουν τους στρατούς τους; Φυσικά, ως ταξικοί στρατηγιστές, οι Αμερικανοί ηγέτες, γνωρίζουν ότι ένας αγώνας της Γερμανίας για την παγκόσμια κυριαρχία δεν βρίσκεται σε καμία περίπτωση στην ατζέντα σήμερα, ούτε και στο ορατό μέλλον.

Ο Μερτς και ο Μακρόν θέλουν να παρουσιάσουν τις εξοπλιστικές δαπάνες τους ως στρατηγική αυτονομία. Αλλά ας είμαστε ξεκάθαροι: σε συντριπτικό βαθμό, ο εξοπλισμός της Ευρώπης σημαίνει ότι πληρώνει τις ΗΠΑ. Την περασμένη εβδομάδα, ο Μερτς ανακοίνωσε με ιδιαίτερη ικανοποίηση ότι οι ΗΠΑ επέτρεψαν επιτέλους στη Γερμανία την αγορά πυραύλων κρουζ τύπου Τόμαχοκ αξίας εκατομμυρίων! Οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν το ΝΑΤΟ για να πιέσουν ασφυκτικά τους συμμάχους τους. Ναι, οι Ευρωπαίοι ιμπεριαλιστές ενισχύουν τις δικές τους πολεμικές βιομηχανίες – αλλά όχι για να αμφισβητήσουν τις ΗΠΑ. Επωμίζονται μεγαλύτερο μέρος του κόστους της διατήρησης του ιμπεριαλιστικού ελέγχου πάνω στον κόσμο, με τις ΗΠΑ να κάνουν κουμάντο.

Μιλάμε πολύ για την παρακμή των ΗΠΑ. Σωστά. Αλλά πρέπει επίσης να έχουμε επίγνωση του πόσο παρακμασμένες είναι οι δυτικοευρωπαϊκές δυνάμεις. Η Γερμανία εξακολουθεί να διαθέτει κάπως περισσότερη βιομηχανία, αλλά τόσο η Γερμανία όσο και η Βρετανία και η Γαλλία – είναι όλες τους οικονομικά και στρατιωτικά εντελώς εξαρτημένες από τις ΗΠΑ: από συστήματα πληρωμών που ελέγχονται από τις ΗΠΑ, από αμερικανικά όπλα και, όταν κατασκευάζουν οι ίδιες όπλα, χρειάζονται αμερικανική τεχνολογία για να λειτουργήσουν.

Σε αυτή την κατάσταση, δεν βοηθά τους Μαρξιστές να πετούν τριγύρω αποφθέγματα του Λένιν για τον ενδοϊμπεριαλιστικό ανταγωνισμό. Όχι. Πρέπει να είμαστε συγκεκριμένοι: για την υπεράσπιση του Ιράν στη Γερμανία, πρέπει να κινητοποιήσουμε τους εργάτες ενάντια στη γιγαντιαία αμερικανική Αεροπορική Βάση του Ράμσταϊν! Για να πολεμήσουμε τη στρατιωτικοποίηση και την επαναφορά της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας στη Γερμανία, πρέπει να αντιταχθούμε στο ΝΑΤΟ που κυριαρχείται από τις ΗΠΑ και βρίσκεται πίσω από αυτά. Βλέπουμε ότι ένας προλεταριακός αγώνας ενάντια στην αυτοκρατορία των ΗΠΑ στην πραγματικότητα δεν αποτελεί «συνθηκολόγηση» με τον γερμανικό ιμπεριαλισμό, αλλά αναπόσπαστο μέρος της αντίστασης εναντίον του.

Η Εργατική Τάξη Στρέφεται προς τα Δεξιά, η Αριστερά Προσκολλάται στον Φιλελευθερισμό

Καθώς ο Τραμπ ασκεί ασφυκτική πίεση, βασικά τμήματα των κυρίαρχων τάξεων στην Ευρώπη κινούνται προς την ανατροπή της φιλελεύθερης συναίνεσης των προηγούμενων δεκαετιών. Αλλά όχι μόνο οι καπιταλιστές. Όλο και περισσότεροι εργάτες στρέφονται προς τα δεξιά. Είτε πρόκειται για τη Λεπέν στη Γαλλία είτε για το AfD στη Γερμανία, τα δεξιά κόμματα έχουν τη μεγαλύτερη υποστήριξη μεταξύ των εργατών.

Η Γερμανία γίνεται, από πολλές πλευρές, το επίκεντρο της δεξιάς στροφής στην Ευρώπη. Για χρόνια, η Γερμανία ήταν το πρότυπο της ειρηνικής, προοδευτικής παγκοσμιοποίησης. Δεν υπήρχαν μεγάλης κλίμακας πόλεμοι και μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 2000, ήταν ο παγκόσμιος πρωταθλητής των εξαγωγών, ρουφώντας το αίμα των εργατών μέσω του εμπορίου. Εκείνες οι εποχές έχουν περάσει. Το επιχειρηματικό μοντέλο των Γερμανών ιμπεριαλιστών πιέζεται ασφυκτικά από όλες τις πλευρές: λόγω της διακοπής της πρόσβασης στη φθηνή ρωσική ενέργεια, των αμερικανικών δασμών και του κινεζικού βιομηχανικού κολοσσού. Αυτό δεν αφήνει στους Γερμανούς καπιταλιστές άλλη επιλογή από το να επιτεθούν στην εργατική τάξη και να καταστρέψουν τη δική τους βιομηχανική βάση. Η αποβιομηχάνιση επιταχύνεται στους δύο βασικούς πυλώνες της γερμανικής βιομηχανίας: τη χημική βιομηχανία και την αυτοκινητοβιομηχανία. Έτσι, η VW μόλις ανακοίνωσε σχέδιο περικοπής 100.000 εργατών παγκοσμίως.

Για δεκαετίες, ήταν το SPD με την υποστήριξη και την κάλυψη των συνδικαλιστών γραφειοκρατών και το Αριστερό Κόμμα που προωθούσαν τις επιθέσεις κατά των εργατών. Αυτό δημιούργησε μία εφιαλτική δίνη: τα συνδικάτα έχουν χάσει μαζικά μέλη, η αριστερά έχει απαξιωθεί ακόμα περισσότερο και το AfD εμφανίζεται ως το μοναδικό δυναμικό αντισυστημικό κόμμα.

Η μοναδική ελπίδα που προπαγανδίζει το Αριστερό Κόμμα είναι το αντι-AfD λαϊκό μέτωπο, το Brandmauer («τείχος προστασίας»). Το Αριστερό Κόμμα ανακοίνωσε πρόσφατα ότι θα στήριζε μια κυβέρνηση του CDU για να κρατήσει το AfD εκτός κυβέρνησης... και το Μαρξιστικό-Λενινιστικό Κόμμα Γερμανίας, καταστροφικά ενέκρινε αυτή τη θέση! Φυσικά, το ότι οι αριστεροί προσκολλώνται σε καπιταλιστές πολιτικούς ως ανάχωμα απέναντι στη δεξιά πτέρυγα, αποτελεί ήδη παραδοχή της δικής τους πλήρους ανικανότητας. Η αριστερά έχει προσκολληθεί στον φιλελευθερισμό εδώ και δεκαετίες· τώρα δεν θέλει να δει τα αποτελέσματα αυτού του απόλυτου αδιεξόδου.

Το πρώτο βασικό μας καθήκον είναι να αγωνιστούμε για την ενίσχυση της αμυντικής θέσης των εργατών απέναντι στις επερχόμενες επιθέσεις. Κρίσιμο στοιχείο αυτού είναι να διεξάγουμε μια σκληρή μάχη μέσα στην αριστερά, ώστε να αντιμετωπίσει κατάματα την πραγματικότητα και να ανοίξουμε τα μάτια των αριστερών στην πλήρη χρεοκοπία της φιλελεύθερης πολιτικής που έχει οδηγήσει πολλούς εργάτες προς τα δεξιά.

Είτε στις επερχόμενες προεδρικές εκλογές στη Γαλλία είτε στη Γερμανία, πρέπει να αγωνιστούμε για να σπάσουμε τα αντιδεξιά λαϊκά μέτωπα σε μία ταξική βάση, όχι απλώς διακηρύσσοντας πόσο κακή είναι η ταξική συνεργασία, αλλά μέσω συγκεκριμένων προτάσεων για αγώνες που μπορούν να ξεπεράσουν τις διαιρέσεις μέσα στην εργατική τάξη. Ένα παράδειγμα είναι η πρωτοβουλία μας στη Γαλλία για μια ενιαία Τροτσκιστική καμπάνια που εκμεταλλεύεται τις αντιφάσεις του Μελανσόν, προωθώντας τις πιο αριστερές θέσεις του, ώστε να τον εκθέσει και να σπάσει την ηγεμονία του πάνω στην αριστερά. Στη Γερμανία, επιδιώκουμε να οικοδομήσουμε ένα αντι-ΝΑΤΟϊκό ρεύμα μέσα στο εργατικό κίνημα, σε αντίθεση με την ηγεσία του Αριστερού Κόμματος.

Πόλεμος στην Ουκρανία: Μόνο η Προλεταριακή Ενότητα Μπορεί να Συντρίψει τον Ιμπεριαλισμό

Πρέπει να μιλήσω για τον πόλεμο στην Ουκρανία: αυτό θα είναι καθοριστικό για την Ευρώπη. Μπορεί να πιστεύαμε ότι η νίκη της Ρωσίας θα ερχόταν νωρίτερα, όμως οι θεμελιώδεις δυναμικές της κατάστασης είναι ξεκάθαρες. Η Ρωσία φθείρει σταδιακά τον ουκρανικό στρατό, ενώ η Ουκρανία καθώς στριμώχνεται στη γωνία, φαίνεται να εισέρχεται σε μια πιο παρατεταμένη πολιτική κρίση. Στην πραγματικότητα, η εξελισσόμενη στρατιωτική ήττα της Ουκρανίας την οδηγεί να εξαρτάται περισσότερο από τους ιμπεριαλιστές και να πραγματοποιεί περισσότερες άγριες επιθέσεις εναντίον της Μόσχας και της Κριμαίας. Ολόκληρη η κατάσταση αναδεικνύει με πλήρη ένταση ότι υπό το σημερινό καθεστώς, η ουκρανική κυριαρχία ξεπουλιέται ολοκληρωτικά στο ΝΑΤΟ και ότι από την ουκρανική πλευρά, ο πόλεμος διεξάγεται με στόχο την ακόμη μεγαλύτερη υποταγή στο ΝΑΤΟ. Αυτό σημαίνει στην πραγματικότητα η υποστήριξη της Ουκρανίας στον πόλεμο.

Ναι, προφανώς η κυριαρχία και η ελευθερία της Ουκρανίας δέχονται επίθεση από τη Ρωσία. Όμως η σημερινή διεξαγωγή του πολέμου από την ουκρανική κυβέρνηση, η οποία λειτουργεί ως πιόνι του ΝΑΤΟ, εξασφαλίζει τη μέγιστη εχθρότητα από τον ρωσικό πληθυσμό και στην πραγματικότητα υπονομεύει και θέτει σε κίνδυνο τον αγώνα για την ουκρανική ελευθερία. Όπως επιμένουμε από την αρχή: σε αυτή την κατάσταση, οι κομμουνιστές πρέπει να απορρίψουν την υποστήριξη είτε προς την Ουκρανία είτε προς τη Ρωσία. Πρέπει να αγωνιστούμε για την ουκρανική ελευθερία μέσω μιας ρήξης με ολόκληρη τη στρατηγική της ουκρανικής κυβέρνησης που είναι προσανατολισμένη στο ΝΑΤΟ. Ταυτόχρονα, πρέπει να εκθέσουμε ότι η εισβολή του Πούτιν στην Ουκρανία, που υποτίθεται ότι γίνεται για την υπεράσπιση της Ρωσίας απέναντι στο ΝΑΤΟ, στην πραγματικότητα εξυπηρετεί τους ιμπεριαλιστές και αποδυναμώνει τον αγώνα ενάντια στο ΝΑΤΟ. Μόνο έτσι μπορούμε να διαμορφώσουμε μια κοινή επαναστατική, προλεταριακή και αντιιμπεριαλιστική στρατηγική που θα ενώσει τους εργάτες της περιοχής ενάντια στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό και το ΝΑΤΟ.